Human papillomavirus (HPV), deri ve mukozaları etkileyebilen çok sayıda tipi bulunan yaygın bir virüs grubudur. Enfeksiyon çoğu kişide herhangi bir belirti oluşturmadan seyredebilir. Bazı HPV tipleri genital siğillere, bazı yüksek riskli tipler ise belirli kanserlerle ilişkili hücresel değişikliklere neden olabilir.
Genital siğillere yol açan HPV tipleri ile kanser gelişimiyle ilişkilendirilen tipler çoğunlukla farklıdır. Genital siğil bulunması, kişinin kanser olduğu veya ileride mutlaka kanser geliştireceği anlamına gelmez. Bununla birlikte kişiye uygun tarama ve kontrollerin ihmal edilmemesi önemlidir.
HPV Nasıl Bulaşır?
Genital HPV çoğunlukla vajinal, anal veya oral cinsel temas sırasında, enfekte deri ve mukozaların yakın temasıyla bulaşır. Bulaşma için tam bir cinsel birleşme gerekmez ve görünür bir siğil bulunmadığı dönemlerde de bulaşma olabilir.
Belirtiler temastan aylar veya yıllar sonra ortaya çıkabileceği için enfeksiyonun ne zaman ya da kimden alındığını kesin olarak belirlemek çoğu zaman mümkün değildir. Prezervatif kullanımı bulaşma riskini azaltabilir ancak virüsün prezervatifin kapatmadığı deri alanlarından da geçebilmesi nedeniyle tam koruma sağlamaz.
Genital Siğiller ve Tanı
Genital siğiller; genital bölgede veya anüs çevresinde tek ya da çok sayıda, düz veya kabarık, deri renginde ya da farklı renkte oluşumlar şeklinde görülebilir. Her genital kabarıklık HPV’ye bağlı değildir. Molluscum contagiosum, deri uzantıları, yağ bezleri ve bazı benler genital siğilleri taklit edebilir.
Tanı çoğunlukla dermatolojik muayene ile konulur. Lezyonun görünümü alışılmışın dışındaysa, tanıdan emin olunamıyorsa, tedaviye yanıt alınamıyorsa veya kanama, ülserleşme, sertleşme ya da renk değişikliği varsa biyopsi gerekebilir.
HPV testi, görünür genital siğillerin tanısını doğrulamak veya uygulanacak tedaviyi seçmek amacıyla rutin olarak kullanılmaz. Rahim ağzına yönelik HPV testleri ve servikal kanser taramaları ayrı bir değerlendirme alanıdır. Gerekli durumlarda kadın hastalıkları ve doğum, üroloji veya ilgili diğer uzmanlık alanlarıyla birlikte değerlendirme yapılabilir.
Genital Siğil Tedavisi
Tedavinin amacı görünen siğilleri ortadan kaldırmak ve varsa kaşıntı, hassasiyet gibi şikâyetleri azaltmaktır. Uygulanan yöntemler HPV’nin vücuttan tamamen temizlenmesini garanti etmez; bu nedenle başarılı bir tedaviden sonra da siğiller tekrar ortaya çıkabilir.
Tedavi seçilirken siğillerin sayısı, büyüklüğü, yerleşimi, yaygınlığı, hastanın bağışıklık ve gebelik durumu, daha önce uygulanan tedaviler ve kişisel tercihler birlikte değerlendirilir.
Uygun hastalarda şu yöntemlerden yararlanılabilir:
Kriyoterapi
Elektrokoterizasyon
Lazer uygulamaları
Cerrahi olarak çıkarma
Hekim tarafından reçete edilen topikal tedaviler
Her yöntemin iyileşme süreci ve olası yan etkileri farklıdır. İşlem sonrasında geçici kızarıklık, hassasiyet, kabuklanma, yara veya renk değişikliği görülebilir. Her hasta ve her lezyon için tek bir ideal tedavi yöntemi bulunmamaktadır.
Tekrarlama ve Partner Değerlendirmesi
Tedavi görünen siğilleri ortadan kaldırsa bile virüs çevredeki belirti vermeyen hücrelerde bulunmaya devam edebilir. Bu nedenle özellikle tedaviyi takip eden dönemde yeni siğiller görülebilir. Lezyonları koparmak, kaşımak veya üzerlerinden jilet geçirmek çevredeki derinin zedelenmesine ve yayılmaya katkıda bulunabilir.
Mevcut partnerin durum hakkında bilgilendirilmesi önerilir. Partnerde siğil veya şüpheli bir oluşum fark edilmesi durumunda muayene yapılmalıdır. Diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar açısından inceleme gerekip gerekmediğine kişisel riskler ve tıbbi öykü doğrultusunda karar verilir.
HPV’den Korunma
HPV aşısı, kapsamındaki HPV tiplerine bağlı enfeksiyonların ve bunlarla ilişkili sağlık sorunlarının önlenmesine yardımcı olabilir. Ancak mevcut HPV enfeksiyonunu veya oluşmuş genital siğilleri tedavi etmez. Aşı uygunluğu; kişinin yaşı, önceki aşıları ve tıbbi durumu dikkate alınarak değerlendirilir.
Prezervatif kullanımı, uygun taramalara katılmak, şüpheli lezyonları gecikmeden değerlendirmek ve önerilen kontrollere gelmek korunma ve takip açısından önemlidir.
Ne Zaman Dermatoloji Uzmanına Başvurulmalı?
Genital veya anal bölgede yeni ortaya çıkan bir kabarıklık, siğil, yara, kanama, renk değişikliği ya da iyileşmeyen bir oluşum fark edildiğinde dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır. Gebelik veya bağışıklık sistemini etkileyen bir hastalık ya da ilaç kullanımı varsa değerlendirme geciktirilmemelidir.
Uzm. Dr. Armin Müştak Dermatoloji Muayenehanesi’nde genital siğiller mahremiyet gözetilerek değerlendirilir. Tedavi ve takip planı, muayene bulguları ile kişinin tıbbi özelliklerine göre belirlenir.
Hayır. Genital siğillerin büyük çoğunluğu, kanserle ilişkili olmayan HPV tiplerinden kaynaklanır. Ancak aynı kişide yüksek riskli HPV tipleri de bulunabilir. Bu nedenle genital siğil tedavisi, rahim ağzı kanseri taramasının yerine geçmez; yaşa ve önceki sonuçlara uygun tarama sürdürülmelidir.
Hayır. Normal anatomik yapılar ve farklı deri hastalıkları siğille karıştırılabilir. Tanı çoğunlukla muayeneyle konur; görünümü şüpheli, kanayan, yara oluşturan veya tedaviye yanıt vermeyen lezyonlarda biyopsi gerekebilir. Genital siğil tanısı için rutin HPV testi önerilmez; rahim ağzı taramasında kullanılan HPV testinin amacı farklıdır.
Siğillerin sayısına, büyüklüğüne ve bulunduğu bölgeye göre kriyoterapi, elektrokoter, uygun reçeteli kremler veya cerrahi yöntemler değerlendirilebilir. Tedavi görünür siğilleri ortadan kaldırmayı hedefler; HPV’nin tamamen temizlendiğini garanti etmez. Özellikle ilk aylarda tekrarlama görülebilir. El ve ayak siğilleri için satılan ürünler genital bölgede kullanılmamalıdır.
HPV aşısı mevcut enfeksiyonu veya siğilleri tedavi etmez; koruyucu amaç taşır. Daha önce HPV enfeksiyonu geçirmiş olmak, kişinin tüm aşı kapsamındaki tiplerle karşılaştığı anlamına gelmez. Bu nedenle yaş, önceki aşılar ve kişisel durum değerlendirilerek aşı önerilebilir. Aşı, gerekli rahim ağzı taramalarının yerini tutmaz.
Mevcut partnerinizin bilgilendirilmesi önemlidir. Belirti olmasa da HPV bulunabilir; partner için muayene ve gerektiğinde diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yönelik testler değerlendirilebilir. Yalnızca partnerde siğil bulunması nedeniyle rutin HPV testi önerilmez. Prezervatif bulaşma riskini azaltır ancak tüm genital deriyi kaplamadığı için tam koruma sağlamaz. Görünür siğiller varken cinsel temasa ara verilmelidir; siğillerin kaybolması bulaşma riskinin tamamen bittiğini göstermez.
HPV, çoğunlukla cinsel temas sırasında deri ve mukozaların doğrudan temasıyla bulaşır; bulaşma için tam cinsel birleşme olması gerekmez. Görünür siğili olmayan kişiler de virüsü taşıyabilir. Siğiller bulaşmadan aylar, hatta yıllar sonra ortaya çıkabileceğinden, ne zaman veya kimden bulaştığı kesin olarak belirlenemez. Tanı, tek başına partnerin sadakatsizliğini göstermez.