Vitiligo, cilde rengini veren melanositlerin kaybı sonucunda sınırları belirgin açık renkli veya beyaz alanların oluştuğu dermatolojik bir hastalıktır. Vücudun herhangi bir bölgesinde görülebilir; yüz, eller, koltuk altları, genital bölge ve eklem çevreleri sık etkilenen alanlar arasındadır.
Vitiligo bulaşıcı değildir. Hastalığın yaygınlığı ve ilerleme biçimi kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde sınırlı kalırken bazı kişilerde zaman içerisinde yeni alanlar ortaya çıkabilir.
Ciltte oluşan her beyaz veya açık renkli leke vitiligo değildir. Mantar enfeksiyonları, iltihabi cilt hastalıkları sonrasında gelişen renk değişiklikleri, doğumsal pigment farklılıkları ve bazı diğer dermatolojik hastalıklar vitiligoya benzeyen bir görünüm oluşturabilir.
Bu nedenle yalnızca lekenin görünümüne bakılarak tedavi başlanmamalıdır. Dermatolojik muayene sırasında lekenin başlangıç zamanı, yerleşimi, yayılma eğilimi, aile öyküsü ve eşlik eden hastalıklar değerlendirilir. Gerekli görüldüğünde Wood lambası incelemesi ve bazı laboratuvar tetkiklerinden yararlanılabilir.
Tedavi planı oluşturulurken hastalığın türü, yaygınlığı, aktif olup olmadığı, tutulan bölgeler, kişinin yaşı, cilt tipi ve daha önce uygulanan tedaviler dikkate alınır.
Uygun kişilerde değerlendirilebilecek tedavi seçenekleri arasında şunlar bulunabilir:
Topikal kortikosteroidler
Topikal kalsinörin inhibitörleri
Hastalığın seyrine göre farklı medikal tedaviler
Dar bant UVB fototerapi
Seçilmiş ve stabil olgularda ileri girişimsel yöntemler
Kamuflaj ürünleri ve güneşten korunma
Her yöntem her kişi için uygun değildir. Kullanılacak ilacın türü, uygulama süresi ve takip programı dermatolojik değerlendirme sonucunda belirlenmelidir.
Fototerapi veya farklı ileri tedavi yöntemlerinin gerekli görüldüğü durumlarda hasta, ilgili uygulamanın gerçekleştirildiği uygun merkeze yönlendirilebilir.
Vitiligo tedavisinin amacı hastalığın ilerlemesini kontrol altına almak ve uygun bölgelerde yeniden renk oluşumunu desteklemektir. Tedaviye verilen yanıt; lezyonların bulunduğu bölgeye, hastalığın süresine, yaygınlığına ve kişisel özelliklere göre değişebilir.
Yüz ve gövde bölgeleri bazı tedavilere daha iyi yanıt verebilirken el ve ayak uçlarındaki alanlarda yanıt daha sınırlı olabilir. Tedavinin belirli bir sürede sonuç vereceği veya oluşan rengin kalıcı olacağı garanti edilemez. Düzenli takip ve tedaviye uyum önemlidir.
Pigment kaybı bulunan alanlar güneş ışığına karşı daha hassas olabilir. Güneş yanığından korunmak ve normal cilt ile vitiligolu alanlar arasındaki renk farkının belirginleşmesini azaltmak amacıyla uygun güneş koruyucu kullanılması önerilebilir.
Vitiligo bazı kişilerde görünüm kaygısına ve psikolojik zorlanmaya neden olabilir. Bu etkiler de dermatolojik değerlendirmenin bir parçası olarak ele alınmalıdır.
Uzm. Dr. Armin Müştak Dermatoloji Muayenehanesi’nde vitiligo ve vitiligoya benzeyen renk değişiklikleri dermatolojik muayene sonucunda değerlendirilir. Tanı, hastalığın yaygınlığı ve aktivitesi belirlendikten sonra uygun medikal tedavi, takip veya gerekli yönlendirme planlanır.
Vitiligo, cilde rengini veren melanositlerin kaybı sonucunda beyaz lekeler oluşmasıyla karakterize bir hastalıktır. Yüz, eller, koltuk altları ve genital bölge dahil vücudun farklı alanlarında görülebilir. Etkilenen bölgelerdeki kıllar ve saçlar da beyazlaşabilir. Vitiligo bulaşıcı değildir; temasla veya ortak eşya kullanımıyla başka birine geçmez.
En sık görülen vitiligo türünde bağışıklık sistemi, pigment üreten hücreleri hedef alır. Genetik yatkınlık da rol oynayabilir. Güneş yanığı ve cilt yaralanmaları bazı kişilerde yeni lekelerin oluşmasını tetikleyebilir. Hastalığın seyri kişiden kişiye değişir: Lekeler uzun süre sabit kalabilir veya yeni alanlarda ortaya çıkabilir. Vitiligoyu yalnızca strese bağlamak doğru değildir.
Her beyaz leke vitiligo değildir. Yüzeysel mantar enfeksiyonları ve bazı cilt hastalıklarından sonra gelişen renk açılmaları benzer görünebilir. Tanı genellikle dermatolojik muayene ve gerektiğinde Wood lambası incelemesi ile konur. Vitiligoya tiroit hastalıkları eşlik edebildiğinden, kişinin belirtileri ve sağlık öyküsüne göre kan testleri istenebilir. Her hastada aynı kapsamlı test panelinin yapılması gerekmez.
Tedavi; hastalığın tipine, yaygınlığına, aktif olup olmadığına ve kişinin yaşına göre planlanır. Kortikosteroid içeren kremler, takrolimus veya pimekrolimus gibi yerel tedaviler, dar bant UVB fototerapi ve hedefli ışık tedavileri kullanılabilir. Yeni seçeneklerden ruksolitinib krem, ABD’de 12 yaş ve üzerindeki nonsegmental vitiligo hastaları için onaylanmış bir JAK inhibitörüdür. Türkiye’de kullanım değerlendirilirken güncel ruhsat durumu ve erişim koşulları ayrıca kontrol edilmelidir.
Tedaviyle beyaz alanlarda yeniden pigment oluşması sağlanabilir; ancak herkeste tamamen ve kalıcı olarak düzelme garantisi yoktur. Sonuçlar genellikle aylar içinde ortaya çıkar. Yüz ve boyun bölgeleri çoğunlukla daha iyi yanıt verirken, parmak uçları gibi alanlarda yanıt daha sınırlı olabilir. Renk kazanımı sonrasında tekrar açılma görülebildiği için bazı hastalarda idame tedavisi ve düzenli takip gerekir.
Pigmentini kaybeden alanlar güneş yanığına daha duyarlıdır. Geniş spektrumlu, en az SPF 30 güneş koruyucu kullanılması; dışarıdayken iki saatte bir ve yüzme veya terleme sonrasında yenilenmesi önerilir. Koruyucu giysiler ve gölge de önemlidir. Solaryumdan ve güneş yanığından kaçınılmalıdır. İstenirse renk farkını azaltmak için cilt kamuflaj ürünleri kullanılabilir. Vitiligo kişinin sosyal yaşamını veya özgüvenini etkiliyorsa psikolojik destek de bakımın bir parçası olabilir.
Estetik dermatoloji; cilt sağlığını korumayı, yaşla veya çevresel etkenlerle ortaya çıkan değişiklikleri değerlendirmeyi ve kişinin yüz yapısıyla uyumlu…
Ciltte, saçta, tırnaklarda veya ağız mukozasında meydana gelen değişiklikler farklı dermatolojik hastalıklarla ilişkili olabilir. Benzer görünen belirtilerin nedenleri…
Uzm. Dr. Armin Müştak Dermatoloji Muayenehanesi, Ankara Çankaya’da Turan Güneş Bulvarı bölgesinde hizmet vermektedir. Muayenehanede cilt, saç ve…
Siğil Nedir? Siğiller, insan papilloma virüsünün (HPV) farklı tiplerinin deri hücrelerinde oluşturduğu iyi huylu ve bulaşıcı oluşumlardır. En…
HPV ve Genital Siğil Nedir? İnsan papilloma virüsü (HPV), cilt ve mukozaları etkileyebilen çok sayıda virüs tipinden…
Dolgu uygulamaları; yüzdeki hacim değişikliklerinin, belirli çizgilerin ve yüz oranlarının değerlendirilmesi amacıyla kullanılan enjeksiyon işlemleridir. Uygulama planı yalnızca…
Altın İğne Tedavisi (RF Mikroiğneleme) Nedir? Altın iğne olarak bilinen RF mikroiğneleme; mikroiğneler aracılığıyla cildin belirlenen derinliklerine radyofrekans…
CO2 Fraksiyonel Lazer Nedir? CO2 fraksiyonel lazer, cildin belirli alanlarında kontrollü mikroısı sütunları oluşturan ablatif bir lazer…
Cilt Lekelerinde Lazer Uygulamaları Ciltte görülen kahverengi veya koyu renkli alanların tamamı aynı tür leke değildir. Güneş…
Cilt yaşlanması; zamanın yanı sıra güneş ışınları, genetik özellikler, mimik hareketleri, sigara kullanımı, stres ve çevresel etkenlerle ilişkili…
Mezoterapi Nedir? Mezoterapi; seçilen ürünlerin çok ince iğneler aracılığıyla cildin yüzeysel veya orta tabakalarına küçük miktarlarda uygulanmasıdır. Kullanılan…
Mikroiğneleme (Dermapen) Nedir? Mikroiğneleme, cilt yüzeyinde çok ince ve kontrollü mikrokanallar oluşturulmasını amaçlayan dermatolojik bir cihaz uygulamasıdır.…
Dermatoloji; deri, saç, tırnak ve mukozalarda görülen hastalıkların tanı, tedavi ve takibiyle ilgilenen tıp dalıdır. Deride görülen bir…
Estetik dermatoloji; cildin yapısı, yüz anatomisi ve yaşlanmaya bağlı değişiklikler değerlendirilerek uygulanan tıbbi işlemleri kapsar. Amaç, herkese aynı…
Benler; renkleri, büyüklükleri, yüzey özellikleri ve vücuttaki dağılımları kişiden kişiye değişebilen pigmentli deri lezyonlarıdır. Benlerin büyük bölümü iyi…