ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) گروه بزرگی از ویروس‌های شایع است که می‌تواند پوست و مخاط را درگیر کند. برخی از انواع HPV باعث ایجاد زگیل روی دست‌ها و پاها می‌شوند و برخی دیگر با زگیل‌های ناحیه تناسلی ارتباط دارند. بعضی انواع پرخطر نیز در صورت تداوم عفونت می‌توانند در ایجاد برخی سرطان‌ها نقش داشته باشند.
زگیل‌های تناسلی معمولاً بر اثر انواع کم‌خطر HPV ایجاد می‌شوند که با سرطان ارتباطی ندارند. بنابراین، وجود زگیل تناسلی به این معنا نیست که فرد حتماً به سرطان مبتلاست یا در آینده به آن مبتلا خواهد شد. از سوی دیگر، نبود زگیل قابل مشاهده نیز عفونت با انواع پرخطر HPV را به‌طور قطعی رد نمی‌کند.
HPV بسیار شایع است و عفونت می‌تواند برای مدت طولانی بدون علامت باقی بماند. به همین دلیل، اغلب نمی‌توان زمان انتقال ویروس یا فردی را که عفونت از او منتقل شده است، با اطمینان مشخص کرد. تشخیص HPV نباید با قضاوت، سرزنش یا ایجاد احساس شرمندگی همراه باشد.
HPV تناسلی بیشتر از طریق تماس جنسی و تماس نزدیک پوست با پوست منتقل می‌شود و برای انتقال آن لزوماً رابطه جنسی کامل لازم نیست. انتقال ویروس حتی در نبود زگیل قابل مشاهده نیز امکان‌پذیر است.
استفاده صحیح از کاندوم می‌تواند احتمال انتقال را کاهش دهد؛ اما محافظت کامل ایجاد نمی‌کند، زیرا تمام پوست ناحیه تناسلی را نمی‌پوشاند. تراشیدن، کندن یا دست‌کاری زگیل‌ها نیز ممکن است باعث آسیب پوست و گسترش ضایعات به نواحی اطراف شود.
در حال حاضر داروی اثبات‌شده‌ای که بتواند HPV را مستقیماً و به‌طور کامل از بدن پاک کند، وجود ندارد. بسیاری از عفونت‌های HPV به‌مرور زمان به‌وسیله سیستم ایمنی بدن کنترل می‌شوند. درمان‌های موجود بر زگیل‌های قابل مشاهده، تغییرات سلولی و دیگر مشکلات ناشی از HPV تمرکز دارند.
شواهد علمی کافی برای اثبات این ادعا که مکمل‌ها، ویتامین‌ها یا فرآورده‌های گیاهی می‌توانند HPV را از بدن پاک کنند، وجود ندارد. این محصولات نباید جایگزین معاینه، درمان پزشکی یا پیگیری‌های توصیه‌شده شوند.
تشخیص زگیل تناسلی معمولاً با معاینه پوست انجام می‌شود. بااین‌حال، هر برجستگی ناحیه تناسلی ناشی از HPV نیست. مولوسکوم، زائده‌های پوستی، غدد چربی برجسته، بعضی خال‌ها، ضایعات ناشی از سیفلیس و برخی تومورهای خوش‌خیم یا بدخیم ممکن است ظاهری شبیه زگیل تناسلی داشته باشند.
در شرایط زیر ممکن است نمونه‌برداری یا بیوپسی توصیه شود:
تشخیص ضایعه قطعی نباشد
ضایعه تیره، سفت، ثابت یا نامنظم باشد
خونریزی یا زخم وجود داشته باشد
ضایعه به درمان‌های انجام‌شده پاسخ ندهد
ضایعات هنگام درمان همچنان رشد کنند
فرد دچار ضعف یا سرکوب سیستم ایمنی باشد
آزمایش HPV معمولاً برای تأیید تشخیص زگیل تناسلی قابل مشاهده یا انتخاب روش درمان آن استفاده نمی‌شود. آزمایش‌های HPV بیشتر در چارچوب غربالگری و ارزیابی خطر سرطان دهانه رحم کاربرد دارند.
انتخاب روش درمان به تعداد، اندازه و محل زگیل‌ها، وضعیت بارداری، شرایط سیستم ایمنی، درمان‌های قبلی و ترجیحات فرد بستگی دارد. هیچ روش واحدی برای تمام افراد و همه ضایعات مناسب نیست.
روش‌های قابل بررسی عبارت‌اند از:
داروهای موضعی تجویزشده توسط پزشک
کرایوتراپی
استفاده از اسید تری‌کلرواستیک در شرایط مناسب
الکتروکوتر
کورتاژ یا برداشتن ضایعه با جراحی
درمان با لیزر CO₂ در افراد مناسب
برخی داروهای موضعی را نمی‌توان در دوران بارداری استفاده کرد. همچنین داروها، اسیدها و محصولات بدون نسخه‌ای که برای زگیل دست یا پا تولید شده‌اند، نباید بدون توصیه پزشک در ناحیه تناسلی به کار روند.
لیزر CO₂ ممکن است برای زگیل‌های تناسلی بزرگ، متعدد، گسترده یا مقاوم به درمان‌های قبلی در نظر گرفته شود. پیش از اقدام می‌توان از بی‌حسی موضعی استفاده کرد. انرژی لیزر امکان برداشتن کنترل‌شده بافت زگیل را فراهم می‌کند.
درمان با لیزر به معنای پاک‌شدن کامل HPV از بدن نیست. حتی پس از از بین رفتن زگیل‌های قابل مشاهده، ممکن است ویروس در بافت‌های اطراف باقی بماند و ضایعات جدیدی ایجاد شوند.
درد، حساسیت، زخم، پوسته‌ریزی، عفونت، تغییر رنگ پوست یا ایجاد جای زخم از عوارض احتمالی این روش هستند. مناسب‌بودن لیزر، تنظیمات دستگاه و مراقبت‌های پس از درمان باید با توجه به محل و ویژگی‌های ضایعات و شرایط پوست هر فرد تعیین شوند.
زگیل تناسلی ممکن است حتی پس از درمان موفقیت‌آمیز دوباره ظاهر شود. احتمال عود به‌ویژه در ماه‌های نخست پس از درمان بیشتر است. این وضعیت لزوماً به معنای ناموفق‌بودن درمان یا انتقال مجدد عفونت نیست؛ ویروسی که از قبل در پوست ناحیه وجود داشته است، می‌تواند باعث ایجاد ضایعات جدید شود.
هیچ روشی نمی‌تواند به‌طور قطعی از عود زگیل تناسلی جلوگیری کند. زمان و تعداد معاینات بعدی بر اساس نوع درمان، روند بهبود و شرایط بالینی هر فرد تعیین می‌شود.
واکسن HPV عفونت موجود یا زگیل تناسلی ایجادشده را درمان نمی‌کند؛ اما می‌تواند در برابر انواعی از HPV که تحت پوشش واکسن هستند و فرد پیش‌تر با آن‌ها مواجه نشده است، محافظت ایجاد کند.
در افرادی که قبلاً به HPV مبتلا شده‌اند یا سابقه درمان زگیل تناسلی دارند، مناسب‌بودن واکسیناسیون با توجه به سن، سابقه دریافت واکسن و عوامل خطر فردی ارزیابی می‌شود.
شریک یا شرکای جنسی فرد ممکن است حتی در نبود زگیل قابل مشاهده، به HPV مبتلا باشند. انجام آزمایش معمول HPV برای شریک جنسی معمولاً در روند رسیدگی به زگیل تناسلی توصیه نمی‌شود. بااین‌حال، در صورت وجود ضایعه یا علائم مشکوک، معاینه پزشکی ضروری است.
بررسی از نظر سایر عفونت‌های مقاربتی نیز بر اساس سابقه پزشکی و عوامل خطر هر فرد انجام می‌شود. در صورت نیاز ممکن است آزمایش‌هایی برای HIV، سیفلیس، هپاتیت‌ها یا دیگر عفونت‌های مقاربتی توصیه شوند.
انواع HPV که بیشتر باعث زگیل تناسلی می‌شوند، معمولاً با انواع پرخطر مرتبط با سرطان متفاوت‌اند. وجود زگیل تناسلی به‌تنهایی به این معنا نیست که غربالگری سرطان دهانه رحم باید با فاصله‌های کوتاه‌تری نسبت به برنامه معمول انجام شود.
غربالگری سرطان دهانه رحم باید مطابق دستورالعمل‌های مربوط و نظر متخصص زنان، با روش‌هایی مانند پاپ‌اسمیر و در صورت نیاز آزمایش انواع پرخطر HPV انجام شود. ضایعات واقع در دهانه رحم، واژن، کانال مقعد یا مجرای ادرار نیز ممکن است به ارزیابی مشترک با متخصص زنان، اورولوژی یا جراحی عمومی نیاز داشته باشند.
در مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق، ضایعات ناحیه تناسلی با رعایت حریم خصوصی بیمار ارزیابی می‌شوند. پس از مشخص‌شدن ماهیت ضایعات و بررسی تعداد، اندازه، محل و درمان‌های قبلی، برنامه درمانی متناسب با شرایط هر فرد تنظیم می‌شود.
در صورت نیاز ممکن است نمونه‌برداری، بررسی سایر عفونت‌های مقاربتی یا ارجاع برای مشاوره با متخصص زنان، اورولوژی یا جراحی عمومی توصیه شود.
HPV یا «ویروس پاپیلومای انسانی» انواع مختلفی دارد. برخی از انواع آن باعث زگیل تناسلی می‌شوند و بعضی از انواع پرخطر می‌توانند به‌مرور زمان تغییرات پیش‌سرطانی ایجاد کنند. حدود ۹۰ درصد زگیل‌های تناسلی با انواع کم‌خطر HPV، یعنی نوع ۶ و ۱۱، مرتبط‌اند. بنابراین، وجود زگیل تناسلی به معنای ابتلا به سرطان نیست. بااین‌حال، ممکن است یک فرد هم‌زمان به انواع مختلف HPV مبتلا باشد؛ به همین دلیل، معاینات لازم و غربالگری دهانهٔ رحم نباید نادیده گرفته شوند.
HPV تناسلی بیشتر از طریق تماس پوست و مخاط هنگام تماس جنسی منتقل می‌شود؛ برای انتقال ویروس، دخول ضروری نیست. افرادی که زگیل قابل مشاهده ندارند نیز ممکن است حامل ویروس باشند. زگیل‌ها ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها پس از ابتلا ظاهر شوند. بنابراین، زمان ظاهر شدن زگیل مشخص نمی‌کند که ویروس دقیقاً چه زمانی یا از چه کسی منتقل شده است و به‌تنهایی نشانهٔ خیانت نیست. استفاده از کاندوم خطر انتقال را کاهش می‌دهد؛ اما چون تمام ناحیهٔ تناسلی را نمی‌پوشاند، محافظت کامل ایجاد نمی‌کند.
روش درمان بر اساس تعداد، اندازه و محل زگیل‌ها، وضعیت سلامت فرد و شرایطی مانند بارداری انتخاب می‌شود. کرایوتراپی (انجماد)، الکتروکوتر، برداشتن با جراحی و در افراد مناسب، داروهای موضعی تجویزی از گزینه‌های درمان هستند. در برخی موارد، لیزر یا درمان با اسید که توسط پزشک انجام می‌شود نیز می‌تواند مطرح شود. یک روش واحد به‌عنوان «بهترین درمان» برای همه وجود ندارد و ممکن است به چند نوبت درمان نیاز باشد. محصولاتی که برای درمان زگیل دست و پا عرضه می‌شوند، نباید در ناحیهٔ تناسلی استفاده شوند. در صورت بارداری، حتماً پیش از شروع درمان پزشک را مطلع کنید.
زگیل‌های تناسلی ممکن است پس از درمان، به‌ویژه در سه ماه اول، دوباره ظاهر شوند. هدف درمان، از بین بردن زگیل‌های قابل مشاهده است؛ اما حذف کامل HPV از بدن یا به صفر رسیدن خطر انتقال را تضمین نمی‌کند. بیشتر عفونت‌های HPV به‌مرور زمان توسط سیستم ایمنی کنترل می‌شوند. معاینات پیگیری برای شناسایی زودهنگام ضایعات جدید و ارزیابی پاسخ به درمان اهمیت دارند. فاصلهٔ این معاینات بر اساس شرایط هر فرد تعیین می‌شود؛ عود زگیل‌ها به‌تنهایی به معنای نادرست بودن درمان نیست.
تشخیص زگیل تناسلی معمولاً با معاینه انجام می‌شود؛ آزمایش HPV به‌طور معمول برای تأیید تشخیص زگیل یا انتخاب درمان توصیه نمی‌شود. ضایعاتی که ظاهر غیرمعمول دارند، خونریزی می‌کنند، زخمی می‌شوند یا به درمان پاسخ نمی‌دهند، ممکن است به نمونه‌برداری نیاز داشته باشند. آگاه کردن شریک جنسی اهمیت دارد و در صورت وجود ضایعهٔ قابل مشاهده، معاینه توصیه می‌شود. صرفاً به‌دلیل وجود زگیل در شریک جنسی، انجام آزمایش روتین HPV ضروری نیست. آزمایش HPV دهانهٔ رحم و پاپ‌اسمیر بخشی از یک فرایند غربالگری جداگانه هستند. نیاز به آزمایش برای سایر عفونت‌های منتقله از راه تماس جنسی نیز بر اساس میزان خطر در هر فرد بررسی می‌شود.
واکسن HPV برای پیشگیری است؛ زگیل‌های موجود را درمان نمی‌کند و عفونت فعلی HPV را از بین نمی‌برد. بااین‌حال، در افرادی که سابقهٔ عفونت HPV یا زگیل تناسلی دارند، می‌تواند در برابر انواع تحت پوشش واکسن که فرد هنوز به آن‌ها مبتلا نشده است، محافظت ایجاد کند. واکسن نه‌ظرفیتی، علاوه بر انواع ۶ و ۱۱ که با زگیل تناسلی مرتبط‌اند، برخی از انواع پرخطر HPV را نیز پوشش می‌دهد. مناسب بودن واکسیناسیون و تعداد و زمان‌بندی دوزها بر اساس سن، وضعیت سیستم ایمنی و سابقهٔ واکسیناسیون تعیین می‌شود. پس از واکسیناسیون نیز باید غربالگری‌های توصیه‌شدهٔ دهانهٔ رحم ادامه یابد.
هدف از خدمات زیبایی پوست، حفظ سلامت پوست، ارزیابی تغییرات ناشی از افزایش سن یا عوامل محیطی و…
تغییراتی که در پوست، مو، ناخن یا مخاط دهان رخ می‌دهد ممکن است با بیماری‌های مختلف پوستی مرتبط…
مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق در بلوار توران گونش، چانکایا، آنکارا فعالیت دارد. در این مطب، بیماری‌های…
ویتیلیگو نوعی بیماری پوستی است که در آن سلول‌های تولیدکننده رنگدانه پوست، یعنی ملانوسیت‌ها، آسیب می‌بینند یا از…
زگیل چیست؟ زگیل‌ها ضایعات پوستی خوش‌خیم و مسری هستند که بر اثر عفونت با انواعی از ویروس پاپیلومای…
تزریق فیلر روشی پزشکی است که برای اصلاح تغییرات حجم، بعضی خطوط و تناسب اجزای صورت به کار…
میکرونیدلینگ RF (سوزن طلایی) چیست؟ میکرونیدلینگ RF که گاهی با نام «سوزن طلایی» شناخته می‌شود، روشی پزشکی است…
لیزر فرکشنال CO₂ چیست؟ لیزر فرکشنال کربن‌دی‌اکسید (CO₂) نوعی لیزر ابلیتیو است که ستون‌های میکروسکوپی و کنترل‌شده حرارتی…
درمان لک‌های پوستی با لیزر تمام نواحی قهوه‌ای یا تیره پوست از یک نوع لک نیستند. لک‌های ناشی…
پیری پوست فرایندی طبیعی است که علاوه بر افزایش سن، عواملی مانند نور خورشید، ویژگی‌های ژنتیکی، حرکات مکرر…
مزوتراپی چیست؟ مزوتراپی روشی تزریقی است که در آن مقادیر کمی از محصولات انتخاب‌شده، با استفاده از سوزن‌های…
میکرونیدلینگ چیست؟ میکرونیدلینگ یک روش پزشکی است که در آن با استفاده از سوزن‌های بسیار ظریف، کانال‌های میکروسکوپی…
پوست‌پزشکی شاخه‌ای از علم پزشکی است که به تشخیص، درمان و پیگیری بیماری‌های پوست، مو، ناخن و مخاط…
زیبایی پوست بخشی از پوست‌پزشکی است که روش‌های پزشکی مرتبط با سلامت و ظاهر پوست، آناتومی صورت و…
خال‌ها ضایعات رنگدانه‌ای پوست هستند که رنگ، اندازه، شکل، ویژگی‌های سطحی و پراکندگی آن‌ها در بدن می‌تواند از…