لیزر فرکشنال کربن‌دی‌اکسید (CO₂) نوعی لیزر ابلیتیو است که ستون‌های میکروسکوپی و کنترل‌شده حرارتی را در بخش‌هایی از پوست ایجاد می‌کند. در این روش، به‌جای درمان یکپارچه تمام سطح پوست، نقاط میکروسکوپی مشخصی هدف قرار می‌گیرند و بخش‌هایی از بافت سالم میان آن‌ها باقی می‌مانند. این اثر کنترل‌شده با هدف تحریک روند ترمیم طبیعی پوست و بازسازی کلاژن ایجاد می‌شود.
لیزر فرکشنال CO₂ روشی قوی و نیازمند تنظیم دقیق است. مناسب‌بودن آن باید با توجه به نوع پوست، مشکل موردنظر، عمق اسکارها، احتمال ایجاد لک و درمان‌های قبلی فرد تعیین شود.
پس از معاینه پوست، این روش ممکن است برای موارد زیر در نظر گرفته شود:
اسکارهای فرورفته آکنه
بعضی اسکارهای جراحی یا ناشی از آسیب
خطوط ظریف و برخی تغییرات ناشی از نور خورشید
ناهمواری بافت پوست و ظاهر منافذ باز
بعضی اسکارهای برجسته
کاهش ظاهر ترک‌های پوستی در افراد مناسب
برخی ضایعات سطحی پوست با تشخیص متخصص پوست
هر نوع اسکار یا لک پوستی برای درمان با لیزر فرکشنال CO₂ مناسب نیست. نوع اسکار آکنه، مانند آیس‌پیک، باکس‌کار یا رولینگ، می‌تواند بر انتخاب روش درمان تأثیر بگذارد.
در بعضی اسکارهای عمیق، لیزر فرکشنال به‌تنهایی کافی نیست و ممکن است روش‌هایی مانند سابسیژن، TCA CROSS، میکرونیدلینگ یا سایر درمان‌ها نیز در برنامه درمانی قرار گیرند.
استفاده از لیزر CO₂ در مشکلات رنگدانه‌ای مانند ملاسما و تیرگی پس از التهاب باید با احتیاط انجام شود. انتخاب نامناسب بیمار یا استفاده از انرژی بیش‌ازحد ممکن است باعث تحریک پوست و تشدید لک شود.
پیش از درمان، پوست پاک‌سازی و معمولاً از کرم بی‌حس‌کننده موضعی استفاده می‌شود. میزان انرژی، تراکم نقاط درمان، تعداد عبورهای لیزر و سایر تنظیمات دستگاه با توجه به ناحیه درمان، نوع و عمق اسکارها و ویژگی‌های پوست فرد تعیین می‌شوند.
هنگام درمان ممکن است احساس گرما، سوزش یا سوزن‌سوزن‌شدن ایجاد شود. مدت انجام روش نیز به وسعت ناحیه تحت درمان بستگی دارد.
استفاده از انرژی بیشتر همیشه به معنای نتیجه بهتر نیست. افزایش نامتناسب انرژی می‌تواند احتمال عوارض و طول دوره بهبودی را بیشتر کند.
تعداد جلسات بر اساس نوع مشکل، عمق اسکارها، ویژگی‌های پوست و تنظیمات دستگاه متفاوت است. بعضی افراد ممکن است پس از یک جلسه متوجه تغییراتی شوند؛ درحالی‌که برای برخی دیگر، چند جلسه با فاصله‌های زمانی مناسب برنامه‌ریزی می‌شود.
بازسازی کلاژن به‌تدریج اتفاق می‌افتد؛ بنابراین نتیجه نهایی بلافاصله پس از درمان مشخص نمی‌شود. لیزر ممکن است ظاهر اسکارها را کاهش دهد، اما از بین رفتن کامل و دائمی آن‌ها قابل تضمین نیست.
پس از لیزر فرکشنال CO₂ ممکن است قرمزی، احساس گرما یا سوزش، تورم، حساسیت، پوسته‌ریزی و لایه‌برداری پوست ایجاد شود. شدت و مدت این علائم به تنظیمات دستگاه، وسعت ناحیه درمان و ویژگی‌های پوست فرد بستگی دارد. در بعضی افراد، قرمزی ممکن است مدت بیشتری باقی بماند.
در دوره بهبودی باید پوست را تمیز نگه داشت و از کندن پوسته‌ها خودداری کرد. محصولات مراقبتی نیز باید مطابق توصیه متخصص پوست استفاده شوند.
محافظت از پوست در برابر نور خورشید و استفاده منظم از ضدآفتاب مناسب برای کاهش احتمال تغییر رنگ پس از درمان اهمیت دارد. تا زمان ترمیم کامل پوست نیز نباید از رتینوئیدها، محصولات لایه‌بردار، ترکیبات اسیدی یا سایر محصولات تحریک‌کننده استفاده کرد.
لیزر فرکشنال CO₂ یک روش پزشکی است و کاملاً بدون خطر نیست. عوارض احتمالی آن عبارت‌اند از:
قرمزی و حساسیت طولانی‌مدت
روشن‌تر یا تیره‌ترشدن موقت یا ماندگار پوست
تیرگی پس از التهاب
عفونت یا فعال‌شدن تبخال
ضایعات شبیه آکنه یا ایجاد میلیا
تأخیر در ترمیم پوست
ایجاد اسکار در موارد نادر
احتمال تغییرات رنگدانه‌ای، به‌ویژه در پوست‌های تیره‌تر، ممکن است بیشتر باشد. به همین دلیل، تنظیمات دستگاه باید متناسب با نوع پوست انتخاب شوند و مراقبت‌های پس از درمان و محافظت در برابر آفتاب با دقت رعایت شوند.
در صورت وجود عفونت فعال، زخم باز، تبخال فعال یا آکنه التهابی در ناحیه موردنظر، ممکن است درمان به تعویق بیفتد.
استعداد ایجاد کلوئید، اختلال در ترمیم زخم، بیماری‌های مؤثر بر سیستم ایمنی، داروهای مصرفی و اقدامات پوستی اخیر نیز باید پیش از درمان با متخصص پوست در میان گذاشته شوند.
تصمیم‌گیری درباره انجام لیزر نباید فقط بر اساس نام مشکل پوستی باشد؛ وضعیت عمومی سلامت، ویژگی‌های پوست و عوامل خطر هر فرد نیز باید در نظر گرفته شوند.
در مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق در چانکایا، آنکارا، پیش از درمان با لیزر فرکشنال CO₂ نوع پوست، ساختار و عمق جای جوش، احتمال تغییر رنگ پوست و انتظارات فرد ارزیابی می‌شوند. در افراد مناسب، تنظیمات دستگاه و برنامه درمانی به‌صورت اختصاصی تعیین خواهد شد.
لیزر فرکشنال CO₂ با ایجاد نواحی درمانی میکروسکوپی در پوست، روند بازسازی کنترل‌شدهٔ آن را تحریک می‌کند. باقی ماندن پوست سالم در فاصلهٔ این نواحی به ترمیم کمک می‌کند. در فرایند ترمیم، تولید و بازآرایی کلاژن تحریک می‌شود. هدف، بهبود بافت پوست و کاهش نمای اسکارها یا چین‌وچروک‌هاست. عمق و شدت درمان بر اساس نیاز پوست تعیین می‌شود.
کاربردهای اصلی این روش شامل اسکارهای فرورفتهٔ آکنه، برخی جای زخم‌ها و اسکارهای جراحی، چین‌وچروک‌های ظریف و تغییرات بافت پوست ناشی از آسیب آفتاب است. انتخاب درمان بر اساس نوع مشکل و ویژگی‌های پوست انجام می‌شود. از آنجا که ممکن است چند نوع اسکار آکنه هم‌زمان وجود داشته باشد، گاهی لازم است لیزر با روش‌های دیگر ترکیب شود. هدف درمان، بهبود ظاهر اسکارهاست؛ از بین رفتن کامل آن‌ها قابل تضمین نیست.
تعداد جلسات به نوع مشکل، عمق اسکارها، شدت درمان و پاسخ پوست بستگی دارد. در برخی افراد، یک جلسه می‌تواند بهبود کافی ایجاد کند؛ اما به‌ویژه برای درمان اسکارها ممکن است چند جلسه لازم باشد. معمولاً بین جلسات دست‌کم ۶ تا ۸ هفته فاصله در نظر گرفته می‌شود و در صورت نیاز، این فاصله بیشتر خواهد بود. هرچند بهبود سطح پوست زودتر دیده می‌شود، نتایج ناشی از بازسازی کلاژن به‌تدریج و طی چند ماه نمایان می‌شوند.
هنگام لیزر ممکن است احساس گرما، سوزش یا گزگز ایجاد شود. برای کاهش ناراحتی، از روش‌های بی‌حسی متناسب با ناحیهٔ تحت درمان استفاده می‌شود. پس از لیزر ممکن است قرمزی، تورم، حساسیت و دلمه‌بستن پوست دیده شود. ترمیم اولیه معمولاً حدود یک هفته طول می‌کشد؛ در درمان‌های شدیدتر، این زمان ممکن است از ۱۰ روز بیشتر شود. قرمزی می‌تواند مدت طولانی‌تری باقی بماند. زمان بازگشت به فعالیت‌های روزمره به شدت درمان و ناحیهٔ تحت درمان بستگی دارد.
مناسب بودن این روش در معاینهٔ تخصصی پوست ارزیابی می‌شود. به‌ویژه در افراد دارای پوست تیره یا مستعد ایجاد لک، خطر تیره شدن پوست پس از لیزر بیشتر است. قرمزی طولانی‌مدت، روشن شدن پوست، عفونت، عود تبخال و ایجاد اسکار دائمی نیز ممکن است رخ دهد. وجود عفونت فعال، برنزه بودن پوست و شرایطی که بر ترمیم زخم تأثیر می‌گذارند، می‌توانند برنامهٔ درمان را تغییر دهند. انتخاب تنظیمات متناسب با نوع پوست و مراقبت صحیح به کاهش این خطرات کمک می‌کند.
پیش از لیزر باید از آفتاب گرفتن و سولاریوم پرهیز کنید و داروهای مصرفی، سابقهٔ تبخال و ایجاد جای زخم برجسته را به پزشک اطلاع دهید. پس از لیزر، برنامهٔ توصیه‌شده برای پاک‌سازی و مرطوب نگه داشتن پوست را رعایت کنید و دلمه‌ها را نکنید. تا زمان ترمیم پوست، از آرایش و محصولات تحریک‌کننده استفاده نکنید. محافظت از پوست با پوشش مناسب و دوری از تابش مستقیم آفتاب اهمیت دارد؛ استفاده از ضدآفتاب نیز باید زمانی آغاز شود که وضعیت پوست اجازه می‌دهد. برنامهٔ مراقبت بر اساس شدت درمان و شرایط هر فرد تنظیم می‌شود.
هدف از خدمات زیبایی پوست، حفظ سلامت پوست، ارزیابی تغییرات ناشی از افزایش سن یا عوامل محیطی و…
تغییراتی که در پوست، مو، ناخن یا مخاط دهان رخ می‌دهد ممکن است با بیماری‌های مختلف پوستی مرتبط…
مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق در بلوار توران گونش، چانکایا، آنکارا فعالیت دارد. در این مطب، بیماری‌های…
ویتیلیگو نوعی بیماری پوستی است که در آن سلول‌های تولیدکننده رنگدانه پوست، یعنی ملانوسیت‌ها، آسیب می‌بینند یا از…
زگیل چیست؟ زگیل‌ها ضایعات پوستی خوش‌خیم و مسری هستند که بر اثر عفونت با انواعی از ویروس پاپیلومای…
HPV و زگیل تناسلی چیست؟ ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) گروه بزرگی از ویروس‌های شایع است که می‌تواند پوست…
تزریق فیلر روشی پزشکی است که برای اصلاح تغییرات حجم، بعضی خطوط و تناسب اجزای صورت به کار…
میکرونیدلینگ RF (سوزن طلایی) چیست؟ میکرونیدلینگ RF که گاهی با نام «سوزن طلایی» شناخته می‌شود، روشی پزشکی است…
درمان لک‌های پوستی با لیزر تمام نواحی قهوه‌ای یا تیره پوست از یک نوع لک نیستند. لک‌های ناشی…
پیری پوست فرایندی طبیعی است که علاوه بر افزایش سن، عواملی مانند نور خورشید، ویژگی‌های ژنتیکی، حرکات مکرر…
مزوتراپی چیست؟ مزوتراپی روشی تزریقی است که در آن مقادیر کمی از محصولات انتخاب‌شده، با استفاده از سوزن‌های…
میکرونیدلینگ چیست؟ میکرونیدلینگ یک روش پزشکی است که در آن با استفاده از سوزن‌های بسیار ظریف، کانال‌های میکروسکوپی…
پوست‌پزشکی شاخه‌ای از علم پزشکی است که به تشخیص، درمان و پیگیری بیماری‌های پوست، مو، ناخن و مخاط…
زیبایی پوست بخشی از پوست‌پزشکی است که روش‌های پزشکی مرتبط با سلامت و ظاهر پوست، آناتومی صورت و…
خال‌ها ضایعات رنگدانه‌ای پوست هستند که رنگ، اندازه، شکل، ویژگی‌های سطحی و پراکندگی آن‌ها در بدن می‌تواند از…