بوتاکس عضله ماستر در آنکارا | دکتر آرمین مشتاق، متخصص پوست

بوتاکس ماستر روشی است که در آن بوتولینوم توکسین به عضله ماستر، یکی از عضلات اصلی جویدن، تزریق می‌شود. در افراد مناسب، این روش ممکن است برای کاهش موقت فعالیت بیش‌ازحد عضله، کمک به کاهش بعضی شکایت‌های مرتبط با فشردن یا ساییدن دندان‌ها و متعادل‌ترشدن ظاهر بخش پایینی صورت در صورت برجستگی عضله ماستر در نظر گرفته شود.

پهن‌بودن فک همیشه ناشی از بزرگی عضله ماستر نیست. ساختار استخوان فک، توزیع بافت چربی، میزان شلی پوست و تناسب کلی اجزای صورت نیز بر ظاهر بخش پایینی چهره تأثیر می‌گذارند. به همین ترتیب، هر مورد دندان‌قروچه یا درد فک را نمی‌توان تنها به فعالیت عضله ماستر نسبت داد.

بنابراین، پیش از تزریق باید قدرت و حجم عضله ماستر، آناتومی صورت، وضعیت مفصل گیجگاهی‌فکی، سابقه فشردن یا ساییدن دندان‌ها، درمان‌های قبلی و انتظارات فرد به‌طور هم‌زمان بررسی شوند.

عضله ماستر چیست؟

عضله ماستر، عضله‌ای قدرتمند در دو طرف فک پایین است که نقش مهمی در جویدن دارد. هنگام روی‌هم‌فشردن دندان‌ها، این عضله در قسمت بالای زاویه فک برجسته و قابل لمس می‌شود.

در بعضی افراد، عضله ماستر به‌طور طبیعی ضخیم‌تر و قوی‌تر است. فشردن مکرر دندان‌ها، دندان‌قروچه یا عادت‌های جویدنی شدید نیز می‌توانند باعث افزایش فعالیت و برجستگی این عضله شوند.

بزرگ‌بودن عضله ماستر ممکن است بخش پایینی صورت را پهن‌تر یا زاویه‌دارتر نشان دهد. بااین‌حال، در معاینه باید مشخص شود که پهنای فک بیشتر به ساختار عضلانی مربوط است یا به استخوان و دیگر بافت‌های صورت.

بوتاکس ماستر با چه اهدافی انجام می‌شود؟

تزریق بوتولینوم توکسین در عضله ماستر ممکن است در افراد مناسب با دو هدف اصلی بررسی شود:

• کمک به کاهش موقت فعالیت بیش‌ازحد عضله ماستر

• کاهش تدریجی برجستگی عضلانی و متعادل‌ترشدن ظاهر بخش پایینی صورت

در بعضی افرادی که بر اثر فشردن یا ساییدن دندان‌ها دچار خستگی، گرفتگی یا درد عضلات فک هستند، این روش ممکن است به‌عنوان بخشی از برنامه درمانی در نظر گرفته شود. بااین‌حال، بوتولینوم توکسین ساییدگی ایجادشده در دندان‌ها را ترمیم نمی‌کند، مشکلات ساختاری مفصل فک را برطرف نمی‌سازد و تمام علت‌های دندان‌قروچه یا فشردن دندان‌ها را از بین نمی‌برد.

در صورت وجود درد فک، اختلالات مفصل گیجگاهی‌فکی، قفل‌شدن فک یا دندان‌قروچه هنگام خواب، ممکن است ارزیابی توسط دندان‌پزشک، متخصص جراحی دهان و فک، فیزیوتراپیست یا پزشک متخصص خواب نیز لازم باشد.

آیا فشردن دندان‌ها و دندان‌قروچه یکسان‌اند؟

«براکسیسم» اصطلاحی است که فعالیت غیرارادی یا تکرارشونده عضلات فک، از جمله فشردن یا ساییدن دندان‌ها، را توصیف می‌کند. این وضعیت ممکن است هنگام بیداری یا در خواب رخ دهد.

براکسیسم بیداری و براکسیسم خواب الزاماً سازوکار یکسانی ندارند. استرس، تمرکز و بعضی عادت‌های رفتاری می‌توانند در فشردن دندان‌ها هنگام بیداری نقش داشته باشند. براکسیسم خواب نیز ممکن است با الگوهای خواب، بعضی داروها و عوامل پزشکی مختلف ارتباط داشته باشد.

علائم احتمالی براکسیسم عبارت‌اند از:

• خستگی یا گرفتگی عضلات فک هنگام صبح

• درد فک یا صورت

• ساییدگی، ترک‌خوردگی یا حساسیت دندان‌ها

• برجستگی عضلات فک

• سردرد یا درد ناحیه گیجگاه

• صدا، درد یا حساسیت در مفصل فک

• محدودیت یا دشواری در بازکردن دهان

این علائم فقط در براکسیسم دیده نمی‌شوند و ممکن است علت‌های دیگری نیز داشته باشند. در صورت وجود آسیب دندان، درد مفصل فک، قفل‌شدن فک یا کاهش دامنه بازشدن دهان، ارزیابی دندان‌پزشکی اهمیت دارد.

آیا بوتاکس ماستر دندان‌قروچه را کاملاً متوقف می‌کند؟

بوتولینوم توکسین می‌تواند قدرت انقباض عضله ماستر را به‌طور موقت کاهش دهد. در نتیجه، در بعضی افراد ممکن است شدت فشردن دندان‌ها، خستگی عضلات یا درد کمتر شود.

بااین‌حال، این روش تمام عوامل عصبی، رفتاری، روانی، مربوط به خواب یا دندانی مؤثر در براکسیسم را برطرف نمی‌کند. در براکسیسم خواب نیز ممکن است شدت انقباض عضلات کاهش یابد، بدون آنکه خود دوره‌های براکسیسم کاملاً متوقف شوند.

به همین دلیل، بوتاکس ماستر نباید به‌عنوان درمان قطعی یا دائمی دندان‌قروچه معرفی شود. شواهد علمی درباره اثربخشی آن برای همه انواع براکسیسم و اختلالات مفصل فک یکسان و قطعی نیست. در افراد مناسب، این روش ممکن است همراه با محافظ شبانه دندان، درمان‌های دندان‌پزشکی، اصلاح عادت‌ها، ارزیابی خواب یا سایر روش‌های لازم برنامه‌ریزی شود.

بوتاکس ماستر برای باریک‌ترشدن بخش پایینی صورت

اگر پهنای بخش پایینی صورت عمدتاً ناشی از حجم عضله ماستر باشد، کاهش فعالیت این عضله می‌تواند به‌مرور باعث کاهش حجم آن و ظریف‌تر دیده‌شدن ناحیه فک شود.

تغییرات ظاهری بلافاصله پس از تزریق نمایان نمی‌شوند. ابتدا فعالیت عضله کاهش می‌یابد و تغییر حجم عضله معمولاً به‌تدریج ایجاد می‌شود.

نتیجه احتمالی به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:

• حجم اولیه عضله ماستر

• ساختار استخوان فک پایین

• توزیع چربی صورت

• قوام و میزان شلی پوست

• تزریق‌های قبلی

• مقدار و محل تزریق

• پاسخ فردی به بوتولینوم توکسین

اگر پهنای فک بیشتر ناشی از ساختار استخوانی یا سایر بافت‌های صورت باشد، تزریق بوتولینوم توکسین ممکن است نتیجه ظاهری مورد انتظار را ایجاد نکند.

در افرادی که پوست بخش پایینی صورت شل است، کاهش حجم عضله ممکن است ظاهر فک را به شکلی متفاوت از انتظار تغییر دهد. بنابراین، پیش از اقدام باید فرم کلی صورت، حجم عضله و میزان حمایت پوست با هم ارزیابی شوند.

بوتاکس عضله ماستر چگونه انجام می‌شود؟

پیش از تزریق، صورت فرد هم در حالت استراحت و هم هنگام فشردن دندان‌ها بررسی می‌شود. قدرت، حجم و محدوده عضله ماستر و تفاوت‌های احتمالی میان دو سمت صورت در این ارزیابی در نظر گرفته می‌شوند.

پس از پاک‌سازی پوست، بوتولینوم توکسین با سوزن ظریف در نقاط مشخصی از عضله ماستر تزریق می‌شود. مقدار دارو و تعداد نقاط تزریق بر اساس قدرت و حجم عضله، ساختار صورت، هدف درمان و فرآورده مورد استفاده تعیین می‌شوند.

واحدهای اندازه‌گیری فرآورده‌های مختلف بوتولینوم توکسین معادل یکدیگر نیستند و نباید مستقیماً با هم مقایسه یا تبدیل شوند. موارد مصرف تأییدشده فرآورده‌ها نیز ممکن است متفاوت باشند. پیش از تزریق باید درباره محصول مورد استفاده، هدف درمان، محدودیت‌ها و عوارض احتمالی آن توضیح داده شود.

اثر بوتاکس ماستر از چه زمانی آغاز می‌شود؟

کاهش فعالیت عضله معمولاً طی چند روز نخست پس از تزریق آغاز می‌شود و ممکن است در هفته‌های بعد واضح‌تر شود.

بهبود احتمالی خستگی یا درد عضلانی مرتبط با فشردن دندان‌ها ممکن است زودتر از تغییرات ظاهری احساس شود. کاهش حجم عضله و ظریف‌تر دیده‌شدن بخش پایینی صورت به‌تدریج اتفاق می‌افتد و ارزیابی آن معمولاً به چند هفته یا بیشتر زمان نیاز دارد.

اثر بوتولینوم توکسین دائمی نیست. با گذشت زمان، اثر دارو کاهش می‌یابد و فعالیت عضله به‌تدریج بازمی‌گردد. زمان مناسب برای تکرار تزریق باید بر اساس پاسخ درمانی و نیاز هر فرد تعیین شود، نه بر پایه یک برنامه ثابت و یکسان برای همه.

عوارض احتمالی بوتاکس ماستر چیست؟

تزریق بوتولینوم توکسین در عضله ماستر کاملاً بدون خطر نیست. عوارض احتمالی عبارت‌اند از:

• درد یا حساسیت در محل تزریق

• قرمزی، تورم یا کبودی

• خستگی موقت هنگام جویدن

• کاهش قدرت جویدن، به‌ویژه هنگام خوردن غذاهای سفت

• عدم تقارن میان دو سمت صورت

• تغییر موقت در لبخند یا حالت بخش پایینی صورت

• اثر کمتر یا بیشتر از میزان مورد انتظار

• تغییر ناخواسته در فرم و خطوط صورت

• تأثیر بر عضلات مجاور

• به‌ندرت، اختلال در بلع یا صحبت‌کردن

در موارد بسیار نادر، انتشار اثر بوتولینوم توکسین به خارج از ناحیه تزریق ممکن است با ضعف عمومی عضلات، دوبینی یا اختلال در صحبت‌کردن، بلع یا تنفس همراه شود. بروز چنین علائمی به ارزیابی فوری پزشکی نیاز دارد.

احتمال و شدت عوارض می‌تواند بر اساس نوع فرآورده، مقدار دارو، محل تزریق، آناتومی فرد و بیماری‌های زمینه‌ای متفاوت باشد.

چه افرادی ممکن است برای این روش مناسب نباشند؟

وجود هر یک از شرایط زیر باید پیش از تزریق به پزشک اطلاع داده شود:

• بارداری یا شیردهی

• عفونت فعال در محل تزریق

• حساسیت شناخته‌شده به بوتولینوم توکسین یا ترکیبات فرآورده

• بیماری‌های مؤثر بر انتقال عصبی‌عضلانی

• سابقه مشکل در جویدن یا بلع

• مصرف بعضی آنتی‌بیوتیک‌ها یا داروهای مؤثر بر عملکرد عضلات

• مصرف داروهایی که احتمال خونریزی یا کبودی را افزایش می‌دهند

• سابقه عارضه پس از تزریق بوتولینوم توکسین

• اقدامات اخیر دندان‌پزشکی یا جراحی‌های فک و صورت

این موارد همیشه به معنای ممنوعیت قطعی تزریق نیستند؛ اما ممکن است نیازمند ارزیابی بیشتر، رعایت احتیاط‌های ویژه یا به‌تعویق‌انداختن درمان باشند. هیچ داروی تجویزشده‌ای نباید بدون نظر پزشک قطع شود.

پس از بوتاکس ماستر چه نکاتی را باید رعایت کرد؟

پس از تزریق، از فشار شدید یا ماساژ ناحیه درمان خودداری کنید و توصیه‌های اختصاصی پزشک را رعایت کنید.

ممکن است در روزهای نخست، حساسیت یا تغییر موقتی در هنگام جویدن احساس شود. در صورت بروز درد شدید یا رو‌به‌افزایش فک، تورم قابل‌توجه، تغییر واضح در لبخند یا اختلال در جویدن، باید با پزشک انجام‌دهنده درمان تماس گرفته شود.

نتیجه نهایی نباید در چند روز نخست ارزیابی شود. برای بررسی تغییرات فعالیت و حجم عضله باید زمان کافی سپری شود. در جلسه پیگیری، قدرت عضله، تقارن صورت و پاسخ به درمان دوباره ارزیابی می‌شوند و در صورت لزوم درباره ادامه برنامه تصمیم‌گیری خواهد شد.

بوتاکس عضله ماستر در چانکایا، آنکارا

در مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق، پیش از تزریق بوتولینوم توکسین در عضله ماستر، قدرت و حجم عضلات فک، ساختار بخش پایینی صورت، سابقه فشردن یا ساییدن دندان‌ها، وضعیت مفصل گیجگاهی‌فکی، داروهای مصرفی و انتظارات فرد بررسی می‌شوند.

در افراد مناسب، مقدار دارو و نقاط تزریق متناسب با آناتومی و هدف درمان تعیین می‌شوند. در صورت نیاز، ممکن است ارزیابی توسط دندان‌پزشک یا متخصص مرتبط دیگری نیز توصیه شود.

مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق در بلوار توران گونش، چانکایا، آنکارا قرار دارد. برای بررسی برجستگی عضله ماستر و شکایت‌های مرتبط با فشردن یا ساییدن دندان‌ها می‌توانید وقت معاینه بگیرید.