Benler; renkleri, büyüklükleri, yüzey özellikleri ve vücuttaki dağılımları kişiden kişiye değişebilen pigmentli deri lezyonlarıdır. Benlerin büyük bölümü iyi huyludur. Bununla birlikte yeni oluşan veya zaman içerisinde değişiklik gösteren pigmentli lezyonların dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Melanom her zaman daha önceden bulunan bir ben üzerinden gelişmez; ciltte yeni bir lezyon şeklinde de ortaya çıkabilir. Bu nedenle yalnızca mevcut benlerin değil, yeni gelişen ve diğerlerinden farklı görünen lezyonların da dikkate alınması önemlidir.
Aşağıdaki özelliklerden biri bulunan ben veya pigmentli lezyonlarda dermatolojik muayene önerilir:
Melanom açısından kullanılan ABCDE yaklaşımında asimetri, düzensiz sınır, renk farklılığı, çap ve zaman içerisindeki değişim değerlendirilir. Bununla birlikte melanomlar her zaman bu özelliklerin tamamını taşımayabilir.
Dermatoskopi, deri yüzeyindeki yapıların büyütülerek ve özel bir ışık sistemi kullanılarak incelenmesini sağlayan yardımcı bir muayene yöntemidir. Çıplak gözle görülemeyen bazı renk ve yapı özelliklerinin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Dermatoskopik muayene tek başına kesin kanser tanısı koymaz. Şüpheli bulunan bir lezyonda biyopsi veya cerrahi çıkarma ve patolojik inceleme gerekebilir. Melanomun kesin tanısı doku örneğinin patoloji uzmanı tarafından incelenmesiyle konulur.
Takip sıklığı herkes için aynı değildir. Aşağıdaki özelliklere sahip kişilerde dermatolojik takip planı kişisel risklere göre oluşturulabilir:
Kontrol aralığı; benlerin sayısı, görünümü, kişinin tıbbi ve aile öyküsü ile önceki muayene bulgularına göre belirlenmelidir.
Tanısı kesinleşmemiş pigmentli bir lezyona yalnızca görünümüne bakılarak lazer uygulanması uygun değildir. Lazer işlemi lezyonun patolojik olarak incelenmesini engelleyebilir ve sonraki takip sürecini güçleştirebilir.
Çıkarılması gereken şüpheli bir lezyonda yöntem; lezyonun özellikleri, yerleşimi ve patolojik inceleme ihtiyacı dikkate alınarak belirlenir.
Kişinin cildini belirli aralıklarla gözlemlemesi yeni veya değişen lezyonların erken fark edilmesine yardımcı olabilir. Saçlı deri, sırt, ayak tabanları, parmak araları, tırnak çevresi ve genital bölge gibi görülmesi zor alanlar da kontrol edilmelidir.
Yeni gelişen, diğerlerinden farklı görünen, değişen, kanayan veya iyileşmeyen bir lezyon fark edildiğinde rutin kontrol tarihi beklenmeden dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır.
Uzm. Dr. Armin Müştak Dermatoloji Muayenehanesi’nde benler ve diğer pigmentli deri lezyonları dermatolojik muayene ile değerlendirilir. Gerekli görülen durumlarda dermatoskopik inceleme, takip, biyopsi veya cerrahi çıkarma seçenekleri kişinin klinik bulgularına göre planlanır.
Muayenehane Ankara Çankaya’da, Turan Güneş Bulvarı bölgesinde hizmet vermektedir.
Benlerin büyük çoğunluğu iyi huyludur ve kansere dönüşmez. Ben takibinin amacı, şüpheli lezyonları ve zaman içinde gelişen değişiklikleri erken fark etmektir. Melanom, mevcut bir benden gelişebileceği gibi daha önce ben bulunmayan bir alanda da ortaya çıkabilir. Bu nedenle muayenede yalnızca dikkat çeken benin değil, tüm cildin değerlendirilmesi önemlidir. Çok sayıda veya atipik beni bulunan, kendisinde ya da ailesinde melanom öyküsü olan kişilerde düzenli takip özellikle değerlidir.
ABCDE kuralı, şüpheli değişiklikleri fark etmeye yardımcı olur: A asimetriyi, B kenar düzensizliğini, C birden fazla renk bulunmasını, D çapı, E ise zaman içindeki değişimi ifade eder. Çapın 6 milimetreden büyük olması dikkat gerektirir; ancak melanom daha küçük de olabilir. Diğer benlerden belirgin farklı görünen, hızla büyüyen, şekli veya rengi değişen, kendiliğinden kanayan ya da iyileşmeyen lezyonlar değerlendirilmelidir. Bu belirtiler mutlaka kanser anlamına gelmez; ancak rutin kontrol tarihini beklemeden dermatoloji uzmanına başvurmayı gerektirir.
Dermoskopi, benlerin ve diğer deri lezyonlarının özel bir cihazla büyütülerek incelenmesidir. Çıplak gözle seçilemeyen renk ve yapı özelliklerinin değerlendirilmesine yardımcı olur. Ağrısızdır; cilt kesilmez ve radyasyon kullanılmaz. Gerekli görülen benlerin görüntüleri kaydedilerek sonraki muayenelerle karşılaştırılabilir. Çok sayıda beni olan seçilmiş kişilerde tüm vücut fotoğraflaması da takibe yardımcı olabilir. Dermoskopi tanısal değerlendirmeyi destekler; şüpheli bir lezyonda kesin tanı için biyopsi ve patolojik inceleme gerekebilir.
Takip aralığı herkeste aynı değildir. Benlerin sayısı ve özellikleri, önceki muayene bulguları, kişisel ve ailesel melanom öyküsü dikkate alınarak belirlenir. Düzenli takip gereken kişilerde 6–12 aylık kontroller planlanabilir; daha yüksek riskte daha kısa aralıklar gerekebilir. Hemen çıkarılması gerekmeyen, seçilmiş bir lezyon için yaklaşık üç aylık kısa süreli dermoskopik takip önerilebilir. Melanomdan şüphelenilen bir lezyonda ise takip için beklemek yerine biyopsi değerlendirilir. Yeni veya belirgin değişiklik olduğunda planlanan kontrol tarihi beklenmemelidir.
Uygun tıbbi yöntemle benin çıkarılması kansere neden olmaz. Şüpheli bir lezyonun çıkarılıp patolojik olarak incelenmesi, tanı ve gerektiğinde tedavi için önemlidir. Her benin alınması gerekmez; karar muayene bulgularına göre verilir. Şüpheli benlerde lazer veya dokuyu yok eden işlemler uygun değildir; patolojik inceleme için örnek alınmasını engelleyebilir ve tanıyı geciktirebilir. Kozmetik amaçlı ben aldırmadan önce de dermatolojik değerlendirme yapılmalıdır. Kullanılacak yöntem ve iz kalma olasılığı kişiye özel görüşülür.
Cildinizi düzenli olarak, tercihen ayda bir, iyi ışık altında inceleyebilirsiniz. Sırt ve saçlı deri gibi zor görülen bölgeler için ayna veya bir yakınınızın yardımı kullanılabilir. Avuç içleri, ayak tabanları, parmak araları ve tırnaklar da kontrol edilmelidir. Fotoğraflar değişiklikleri fark etmeyi kolaylaştırabilir; ancak hekim muayenesinin yerini tutmaz. Güneş yanığından ve solaryumdan kaçınmak, koruyucu giysi ve uygun güneş koruyucu kullanmak önemlidir. Güneşten korunmak riski azaltır fakat ben takibi ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Estetik dermatoloji; cilt sağlığını korumayı, yaşla veya çevresel etkenlerle ortaya çıkan değişiklikleri değerlendirmeyi ve kişinin yüz yapısıyla uyumlu…
Ciltte, saçta, tırnaklarda veya ağız mukozasında meydana gelen değişiklikler farklı dermatolojik hastalıklarla ilişkili olabilir. Benzer görünen belirtilerin nedenleri…
Uzm. Dr. Armin Müştak Dermatoloji Muayenehanesi, Ankara Çankaya’da Turan Güneş Bulvarı bölgesinde hizmet vermektedir. Muayenehanede cilt, saç ve…
Vitiligo, cilde rengini veren melanositlerin kaybı sonucunda sınırları belirgin açık renkli veya beyaz alanların oluştuğu dermatolojik bir hastalıktır.…
Siğil Nedir? Siğiller, insan papilloma virüsünün (HPV) farklı tiplerinin deri hücrelerinde oluşturduğu iyi huylu ve bulaşıcı oluşumlardır. En…
HPV ve Genital Siğil Nedir? İnsan papilloma virüsü (HPV), cilt ve mukozaları etkileyebilen çok sayıda virüs tipinden…
Dolgu uygulamaları; yüzdeki hacim değişikliklerinin, belirli çizgilerin ve yüz oranlarının değerlendirilmesi amacıyla kullanılan enjeksiyon işlemleridir. Uygulama planı yalnızca…
Altın İğne Tedavisi (RF Mikroiğneleme) Nedir? Altın iğne olarak bilinen RF mikroiğneleme; mikroiğneler aracılığıyla cildin belirlenen derinliklerine radyofrekans…
CO2 Fraksiyonel Lazer Nedir? CO2 fraksiyonel lazer, cildin belirli alanlarında kontrollü mikroısı sütunları oluşturan ablatif bir lazer…
Cilt Lekelerinde Lazer Uygulamaları Ciltte görülen kahverengi veya koyu renkli alanların tamamı aynı tür leke değildir. Güneş…
Cilt yaşlanması; zamanın yanı sıra güneş ışınları, genetik özellikler, mimik hareketleri, sigara kullanımı, stres ve çevresel etkenlerle ilişkili…
Mezoterapi Nedir? Mezoterapi; seçilen ürünlerin çok ince iğneler aracılığıyla cildin yüzeysel veya orta tabakalarına küçük miktarlarda uygulanmasıdır. Kullanılan…
Mikroiğneleme (Dermapen) Nedir? Mikroiğneleme, cilt yüzeyinde çok ince ve kontrollü mikrokanallar oluşturulmasını amaçlayan dermatolojik bir cihaz uygulamasıdır.…
Dermatoloji; deri, saç, tırnak ve mukozalarda görülen hastalıkların tanı, tedavi ve takibiyle ilgilenen tıp dalıdır. Deride görülen bir…
Estetik dermatoloji; cildin yapısı, yüz anatomisi ve yaşlanmaya bağlı değişiklikler değerlendirilerek uygulanan tıbbi işlemleri kapsar. Amaç, herkese aynı…