کهیر یا اورتیکاریا یک بیماری پوستی است که با برجستگی‌های ناگهانی، خارش‌دار و معمولاً قرمز روی پوست ظاهر می‌شود.

این ضایعات می‌توانند در نواحی مختلف بدن ایجاد شوند، طی چند ساعت از بین بروند و در قسمت‌های دیگری دوباره ظاهر شوند.

در برخی بیماران، تورم عمیق‌تری در لب‌ها، پلک‌ها یا نواحی دیگر بدن ایجاد می‌شود. این حالت آنژیوادم نام دارد.

کهیر مسری نیست و همیشه به معنای آلرژی نیست.

کهیر چرا ایجاد می‌شود؟

آزاد شدن هیستامین و سایر مواد التهابی از ماست‌سل‌های پوست، نقش اصلی را در ایجاد کهیر دارد.

این فرایند با افزایش نفوذپذیری عروق کوچک، باعث برجستگی، قرمزی و خارش پوست می‌شود.

عفونت‌ها، برخی داروها، آلرژی‌های غذایی، محرک‌های فیزیکی و سازوکارهای مرتبط با سیستم ایمنی می‌توانند کهیر را تحریک کنند.

به‌ویژه در کهیر مزمن خودبه‌خودی، اغلب یک ماده حساسیت‌زای مشخص پیدا نمی‌شود. در برخی بیماران، سازوکارهای خودایمنی نقش دارند.

علائم کهیر چیست؟

• برجستگی‌های خارش‌دار با شروع ناگهانی
• ضایعات قرمز، صورتی یا هم‌رنگ پوست
• ضایعاتی که محو می‌شوند و در نقاط دیگر دوباره ظاهر می‌شوند
• تورم لب‌ها و پلک‌ها
• خارش که ممکن است شب‌ها بیشتر شود و خواب را مختل کند

برجستگی‌های معمول کهیر اغلب ظرف ۲۴ ساعت، بدون باقی گذاشتن اثر، از بین می‌روند.

اگر یک ضایعه بیش از ۲۴ ساعت باقی بماند، دردناک باشد یا کبودی به جا بگذارد، ممکن است بررسی بیماری‌های دیگر لازم باشد.

تفاوت کهیر حاد و مزمن چیست؟

کهیر حاد

کهیری است که کمتر از شش هفته طول می‌کشد.

ممکن است با عفونت‌ها، داروها یا برخی واکنش‌های آلرژیک ارتباط داشته باشد. در بسیاری از بیماران، طی مدت کوتاهی بهبود می‌یابد.

کهیر مزمن

به کهیری گفته می‌شود که بیش از شش هفته تکرار شود.

در کهیر مزمن خودبه‌خودی، برجستگی‌ها ممکن است بدون محرک خارجی مشخص ظاهر شوند.

کهیر القاپذیر

در اثر محرک‌های مشخصی مانند سرما، گرما، فشار، اصطکاک، نور خورشید یا افزایش دمای بدن ایجاد می‌شود.

شناسایی عامل محرک در این بیماران، برای برنامه‌ریزی درمان اهمیت دارد.

کهیر چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص معمولاً بر اساس شرح حال و معاینه متخصص پوست انجام می‌شود.

از آنجا که ضایعات ممکن است هنگام معاینه محو شده باشند، عکس‌هایی که بیمار گرفته است می‌توانند مفید باشند.

در کهیر مزمن خودبه‌خودی، انجام مجموعه گسترده آزمایش‌های آلرژی برای همه توصیه نمی‌شود.

بر اساس شرح حال و معاینه، ممکن است آزمایش‌های محدودی مانند شمارش کامل سلول‌های خون، CRP یا سرعت رسوب گلبول‌های قرمز بررسی شوند. در ارزیابی تخصصی، آزمایش‌های تکمیلی مانند IgE تام و آنتی‌بادی ضد تیروئید پراکسیداز (Anti-TPO) نیز ممکن است مناسب تشخیص داده شوند.

سایر بررسی‌ها فقط بر اساس یافته‌های بالینی برنامه‌ریزی می‌شوند.

روش‌های امروزی درمان کهیر

هدف درمان، کنترل خارش، برجستگی‌ها و تورم برای بهبود زندگی روزمره بیمار است.

۱. آنتی‌هیستامین‌ها

آنتی‌هیستامین‌های H1 نسل دوم، خط اول درمان کهیر هستند.

این داروها به کاهش خارش و برجستگی‌ها کمک می‌کنند.

در کهیر مزمن، اگر دوز معمول کافی نباشد، متخصص پوست ممکن است دوز برخی آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم را تا چهار برابر دوز استاندارد توصیه‌شده افزایش دهد.

این روش برای همه بیماران و همه داروها مناسب نیست.

۲. درمان با اومالیزوماب

در بیماران مبتلا به کهیر مزمن خودبه‌خودی که به درمان‌های معمول آنتی‌هیستامینی پاسخ کافی نمی‌دهند، می‌توان از داروی بیولوژیک اومالیزوماب استفاده کرد.

این دارو سازوکارهای ایمنی مرتبط با IgE را هدف قرار می‌دهد.

در بیماران مناسب، می‌تواند به کنترل خارش و حملات کهیر کمک قابل توجهی کند.

۳. درمان‌های هدفمند جدید

در سال‌های اخیر، داروهای جدیدی برای درمان کهیر مزمن خودبه‌خودی توسعه یافته‌اند.

دوپیلوماب یک درمان بیولوژیک است که مسیرهای پیام‌رسانی IL-4 و IL-13 در سیستم ایمنی را هدف قرار می‌دهد.

رمی‌بروتینیب داروی خوراکی جدیدی است که آنزیم BTK، مرتبط با فعال شدن ماست‌سل‌ها، را هدف قرار می‌دهد.

این داروها برای گروه‌های مشخصی از بیماران، گزینه‌های درمانی تازه‌ای فراهم می‌کنند. وضعیت مجوز، دسترسی و شرایط مصرف در ترکیه باید جداگانه بررسی شود.

۴. درمان کهیر مقاوم

در بیمارانی که با وجود چندین درمان، بیماری کنترل نمی‌شود، می‌توان درمان‌های سیستمیک دیگری مانند سیکلوسپورین را تحت نظر متخصص بررسی کرد.

مصرف طولانی‌مدت کورتون سیستمیک در کهیر مزمن توصیه نمی‌شود.

در دوره‌های تشدید شدید، مصرف کوتاه‌مدت کورتیکواستروئید سیستمیک فقط در بیماران مناسب قابل بررسی است.

آیا کهیر کاملاً بهبود می‌یابد؟

کهیر حاد در بسیاری از بیماران طی مدت کوتاهی بهبود می‌یابد.

کهیر مزمن ممکن است ماه‌ها یا بیشتر ادامه پیدا کند. با این حال، در بسیاری از افراد به‌مرور بهبود خودبه‌خودی رخ می‌دهد.

با درمان‌های امروزی می‌توان علائم را به‌طور کامل یا تا حد زیادی کنترل کرد.

افراد مبتلا به کهیر به چه نکاتی باید توجه کنند؟

• زمان بروز ضایعات و عوامل محرک احتمالی را ثبت کنید.
• در صورت نیاز، از ضایعات عکس بگیرید.
• از دوش بسیار داغ و گرم شدن بیش از حد بدن پرهیز کنید.
• پوشیدن لباس‌های تنگ و اصطکاکی را که خارش را بیشتر می‌کنند، کاهش دهید.
• به یاد داشته باشید که آسپرین و برخی مسکن‌ها ممکن است علائم را تشدید کنند.
• بدون وجود آلرژی غذایی اثبات‌شده، رژیم‌های سخت‌گیرانه و غیرضروری نگیرید.
• داروها را طبق توصیه پزشک مصرف کنید.

چه زمانی کهیر می‌تواند خطرناک باشد؟

کهیر گاهی با آنژیوادم همراه است.

تورم زبان یا گلو، دشواری تنفس، تغییر صدا، غش یا افت قابل توجه فشار خون به ارزیابی فوری پزشکی نیاز دارد.

این علائم ممکن است بخشی از یک واکنش آلرژیک شدید باشند. در چنین شرایطی باید در ترکیه با شماره اورژانس ۱۱۲ تماس گرفت.

ارزیابی و پیگیری توسط متخصص پوست

در درمان کهیر، حاد یا مزمن بودن بیماری، عوامل محرک احتمالی، دفعات حملات و تأثیر آن بر کیفیت زندگی بررسی می‌شوند.

در مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق، بیماران مبتلا به کهیر معاینه می‌شوند. در صورت نیاز، آزمایش‌های مناسب درخواست می‌شود و بر اساس ویژگی‌های بیماری، برنامه درمان و پیگیری متناسب با شرایط هر فرد تعیین می‌شود.

با تشخیص درست و درمان منظم کهیر، می‌توان خارش، برجستگی‌ها و حملات مکرر را تا حد زیادی کنترل کرد.