رگ‌های ظریف قرمز، بنفش یا مایل به آبی که روی صورت، اطراف بینی یا پاها دیده می‌شوند، بسیار شایع‌اند.

تلانژکتازی اصطلاح پزشکی گشاد شدن رگ‌های خونی کوچک نزدیک سطح پوست و قابل مشاهده شدن آن‌هاست.

در گفتار روزمره گاهی به آن پارگی مویرگ‌ها گفته می‌شود؛ اما در بیشتر موارد رگ‌ها واقعاً پاره نشده‌اند، بلکه گشاد و نمایان شده‌اند.

امروزه با روش‌هایی مانند لیزر، نور پالسی شدید (IPL) و در افراد مناسب اسکلروتراپی، می‌توان نمای این رگ‌ها را کاهش داد.

تلانژکتازی‌های صورت و پاها ممکن است علت یکسانی نداشته باشند و لزوماً با یک روش درمان نمی‌شوند.

تلانژکتازی چرا ایجاد می‌شود؟

استعداد ژنتیکی، افزایش سن، آسیب ناشی از آفتاب، عوامل هورمونی و ساختار پوست می‌توانند در نمایان شدن رگ‌های ظریف نقش داشته باشند.

تلانژکتازی‌های صورت اغلب با روزاسه و مواجهه طولانی‌مدت با آفتاب مرتبط‌اند.

در پاها، ایستادن طولانی‌مدت، بارداری، تغییرات هورمونی، سابقه خانوادگی و عوامل مرتبط با گردش خون وریدی می‌توانند مؤثر باشند.

برخی تلانژکتازی‌ها فقط از نظر ظاهری مطرح‌اند، در حالی که بعضی دیگر ممکن است همراه با بیماری زمینه‌ای عروقی باشند.

چرا رگ‌های ظریف صورت نمایان می‌شوند؟

تلانژکتازی‌های صورت بیشتر روی گونه‌ها، کناره‌های بینی و سطح بینی دیده می‌شوند.

این رگ‌ها به‌ویژه ممکن است با موارد زیر مرتبط باشند:

• روزاسه
• آسیب ناشی از آفتاب
• استعداد ژنتیکی
• تغییرات پوست با افزایش سن
• مصرف طولانی‌مدت و کنترل‌نشده کرم‌های کورتونی قوی

رگ‌های صورت گاهی به شکل خطوط ظریف قرمز و جدا از هم دیده می‌شوند و گاهی با قرمزی منتشر همراه‌اند.

برنامه درمان این دو حالت ممکن است متفاوت باشد.

ارتباط روزاسه و تلانژکتازی

روزاسه یک بیماری مزمن پوستی است که به‌ویژه در بخش مرکزی صورت با قرمزی، حملات ناگهانی برافروختگی، احساس سوزش و گاهی ضایعات شبیه جوش همراه است.

در بعضی افراد مبتلا به روزاسه، رگ‌های سطح پوست به‌طور پایدار گشاد و نمایان می‌شوند.

داروهایی مانند مترونیدازول، ایورمکتین یا آزلائیک اسید می‌توانند در کنترل علائم التهابی روزاسه مفید باشند.

اما برای کاهش رگ‌های نمایان، درمان‌های مبتنی بر نور مانند لیزرهای عروقی و IPL ممکن است اثر مستقیم‌تری داشته باشند.

لیزر تمام سازوکارهای روزاسه را برطرف نمی‌کند؛ بنابراین در صورت نیاز، همراه با درمان دارویی و مراقبت مناسب پوست برنامه‌ریزی می‌شود.

چرا رگ‌های ظریف پاها ایجاد می‌شوند؟

رگ‌های ظریف قرمز، بنفش یا مایل به آبی روی پاها اغلب ظاهری شبیه تار عنکبوت دارند.

به این رگ‌ها رگ‌های عنکبوتی یا Spider Veins نیز گفته می‌شود.

در بعضی افراد، این رگ‌ها همراه با رگ‌های رتیکولار بزرگ‌تر و مایل به آبی دیده می‌شوند.

تلانژکتازی پاها همیشه به معنای ابتلا به واریس نیست. با این حال، اگر احساس سنگینی، درد، تورم، واریس‌های برجسته یا تغییر رنگ پوست وجود داشته باشد، گردش خون وریدی نیز باید بررسی شود.

در افراد نیازمند بررسی بیشتر، می‌توان با سونوگرافی داپلر وریدی، نارسایی وریدی زمینه‌ای را ارزیابی کرد.

رگ‌های ظریف چگونه با لیزر درمان می‌شوند؟

در درمان با لیزرهای عروقی، انرژی نور توسط هموگلوبین داخل رگ جذب می‌شود.

گرمای کنترل‌شده حاصل، تغییراتی در دیواره رگ هدف ایجاد می‌کند و به بسته شدن تدریجی رگ یا کاهش نمای آن کمک می‌کند.

محافظت از پوست سالم اطراف در طول درمان اهمیت دارد.

نوع لیزر، طول موج و تنظیمات درمان بر اساس قطر، عمق و رنگ رگ‌ها و نوع پوست فرد تعیین می‌شود.

روش‌های امروزی درمان تلانژکتازی

۱. لیزر Nd با طول موج ۱۰۶۴ نانومتر

لیزرهای Nd با پالس بلند و طول موج ۱۰۶۴ نانومتر، به‌ویژه برای درمان برخی رگ‌های عمقی‌تر یا رگ‌های سطحی با قطر بیشتر قابل استفاده‌اند.

این روش را می‌توان برای برخی تلانژکتازی‌های صورت و رگ‌های کوچک مناسب در پاها بررسی کرد.

با این حال، ممکن است برای همه رگ‌های بسیار ظریف و سطحی، انتخاب اول نباشد.

در استفاده از لیزر Nd، انتخاب انرژی، خنک‌سازی و ارزیابی نوع پوست اهمیت دارد. کاربرد نامناسب می‌تواند باعث سوختگی، تغییر رنگ پوست و ایجاد اسکار شود.

۲. درمان‌های نوری IPL و BBL

IPL یا نور پالسی شدید، فناوری‌ای است که از انرژی نوری با طیف گسترده‌ای از طول موج‌ها استفاده می‌کند.

BBL نیز نوعی فناوری نور پالسی شدید است.

این روش‌ها به‌ویژه برای کاهش قرمزی منتشر صورت، رگ‌های نمایان مرتبط با روزاسه و برخی تلانژکتازی‌های ظریف می‌توانند مفید باشند.

نحوه عملکرد IPL و BBL با لیزرهای تک‌طول‌موج متفاوت است.

تنظیمات درمان باید متناسب با رنگ پوست، ویژگی رگ‌ها و حساسیت پوست تعیین شود.

۳. لیزر رنگی پالسی (PDL)

PDL یکی از لیزرهای عروقی مورد استفاده برای رگ‌های قرمز سطحی و قرمزی پایدار ناشی از روزاسه است.

این روش می‌تواند برای بعضی افراد گزینه درمانی مؤثری باشد.

با این حال، وجود آن در همه مراکز ضروری نیست و موفقیت درمان فقط به نوع دستگاه وابسته نیست.

۴. اسکلروتراپی

اسکلروتراپی یک روش تزریقی است که به‌ویژه برای درمان تلانژکتازی‌ها و رگ‌های رتیکولار مناسب در پاها استفاده می‌شود.

در این روش، ماده‌ای به نام اسکلروزان به داخل رگ تزریق می‌شود تا رگ بسته شود.

اسکلروتراپی می‌تواند در افراد مناسب، گزینه مؤثری برای درمان رگ‌های ظریف پا باشد.

با این حال، پس از آن ممکن است تیرگی موقت پوست، پیدایش رگ‌های ظریف جدید موسوم به «متینگ»، درد یا واکنش‌های التهابی ایجاد شود. عوارض عروقی نادر اما جدی نیز ممکن است رخ دهند.

اسکلروتراپی و لیزر کاملاً جایگزین یکدیگر نیستند. انتخاب روش بر اساس ویژگی رگ و وجود یا نبود بیماری وریدی زمینه‌ای انجام می‌شود.

روش درمان صورت و پاها چگونه انتخاب می‌شود؟

برای تلانژکتازی‌های ظریف قرمز صورت و قرمزی منتشر ناشی از روزاسه، لیزرهای عروقی یا IPL/BBL می‌توانند گزینه‌های مناسبی باشند.

در پاها، قطر و عمق رگ‌ها و ارتباط آن‌ها با دستگاه وریدی بررسی می‌شود.

بعضی رگ‌های بسیار ظریف را می‌توان با لیزر درمان کرد، در حالی که برای برخی تلانژکتازی‌های پا، اسکلروتراپی ممکن است مناسب‌تر باشد.

اگر نارسایی وریدی زمینه‌ای وجود داشته باشد، برطرف کردن رگ سطحی به‌تنهایی ممکن است کافی نباشد.

درمان رگ‌های ظریف چند جلسه طول می‌کشد؟

تعداد جلسات مورد نیاز به محل، قطر، عمق و گستردگی رگ‌ها و روش مورد استفاده بستگی دارد.

در برخی رگ‌های صورت، با تعداد کمی جلسه می‌توان بهبود قابل‌توجهی ایجاد کرد؛ اما رگ‌های گسترده ممکن است به جلسات بیشتری نیاز داشته باشند.

درمان رگ‌های پا نیز اغلب به‌صورت مرحله‌ای انجام می‌شود.

پس از درمان، نمای رگ‌های هدف ممکن است کاهش یابد یا رگ‌ها ناپدید شوند. با این حال، به‌مرور زمان ممکن است رگ‌های جدیدی در نواحی دیگر ظاهر شوند.

آیا این درمان دردناک است؟

هنگام لیزر ممکن است احساس کوتاه‌مدت سوزن‌سوزن شدن یا برخورد کش لاستیکی با پوست ایجاد شود.

برخی رگ‌ها ممکن است پس از درمان موقتاً تیره‌تر شوند.

قرمزی، تورم خفیف یا حساسیت نیز ممکن است دیده شود.

در اسکلروتراپی، هنگام تزریق ممکن است سوزش یا احساس نیشگون خفیفی ایجاد شود.

میزان ناراحتی به ناحیه درمان و روش مورد استفاده بستگی دارد.

خطرات درمان رگ‌های ظریف چیست؟

در درمان‌های لیزری و نوری ممکن است قرمزی، تورم، کبودی یا حساسیت موقت ایجاد شود.

به‌ندرت سوختگی، تاول، تغییر رنگ پوست یا اسکار نیز ممکن است رخ دهد.

پس از اسکلروتراپی ممکن است تیرگی پوست، ایجاد رگ‌های ظریف جدید یا التهاب موضعی دیده شود. برای کاهش خطر عوارض جدی بسیار نادر، انتخاب مناسب بیمار اهمیت دارد.

در درمان‌های لیزری و نوری صورت، محافظت صحیح از چشم‌ها الزامی است.

به‌ویژه در نواحی حساس مانند بینی و اطراف چشم، برنامه‌ریزی درمان توسط پزشک باتجربه اهمیت دارد.

پس از درمان به چه نکاتی باید توجه کرد؟

• ناحیه درمان را در برابر آفتاب محافظت کنید.
• از محصولات مراقبتی توصیه‌شده توسط پزشک استفاده کنید.
• قرمزی یا حساسیت احتمالی پس از درمان را پیگیری کنید.
• موقتاً از لایه‌برداری و اقداماتی که پوست را تحریک می‌کنند، خودداری کنید.
• پس از اسکلروتراپی پا، در صورت توصیه پزشک از جوراب فشاری استفاده کنید.
• در صورت افزایش تدریجی درد، تورم قابل‌توجه، تاول یا تغییر رنگ غیرعادی، برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید.

آیا رگ‌های ظریف دوباره ایجاد می‌شوند؟

رگ‌های درمان‌شده ممکن است بسته شوند و دیگر دیده نشوند.

اما اگر استعداد ژنتیکی، روزاسه، آسیب ناشی از آفتاب یا مشکلات گردش خون وریدی ادامه داشته باشد، تلانژکتازی‌های جدید می‌توانند به‌مرور ایجاد شوند.

بنابراین، به‌ویژه در افراد مبتلا به روزاسه، مراقبت مناسب پوست، محافظت در برابر آفتاب و در صورت نیاز درمان نگهدارنده اهمیت دارد.

ارزیابی و درمان تخصصی پوست

در مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق، تلانژکتازی‌های صورت و پاها با توجه به ویژگی رگ‌ها و ساختار پوست فرد بررسی می‌شوند.

لیزر Nd با طول موج ۱۰۶۴ نانومتر و فناوری‌های IPL/BBL موجود در مطب را می‌توان در افراد مناسب برای کاهش نمای رگ‌های سطحی و قرمزی همراه با روزاسه بررسی کرد.

اگر در رگ‌های پا احتمال نارسایی وریدی مطرح باشد، بررسی‌های عروقی لازم و گزینه‌های درمانی مناسب نیز جداگانه برنامه‌ریزی می‌شوند.

درمان موفق رگ‌های ظریف، علاوه بر هدف قرار دادن رگ قابل مشاهده، به ارزیابی درست علت ایجاد آن و انتخاب روشی بستگی دارد که احتمال پاسخ بهتری دارد.