ریزش مو (آلوپسی) چیست؟

ریزش مو یکی از مشکلات شایع در حوزه پوست و مو است که در زنان و مردان و در هر سنی می‌تواند به دلایل مختلف ایجاد شود.

ریزش حدود ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو در روز ممکن است بخشی از چرخه طبیعی نوسازی مو باشد. با این حال، افزایش چشمگیر ریزش، نازک شدن موها یا ایجاد نواحی کم‌مو و خالی در پوست سر می‌تواند نشانه یک بیماری باشد.

همه انواع ریزش مو دائمی نیستند. با تشخیص درست و درمان مناسب، در بسیاری از بیماران می‌توان ریزش را کاهش داد و به رویش مجدد مو کمک کرد.

ریزش مو چرا ایجاد می‌شود؟

ریزش مو علت‌های مختلفی دارد، از جمله:

  • زمینه ژنتیکی و تأثیر هورمون‌ها
  • کمبود آهن و برخی کمبودهای تغذیه‌ای
  • بیماری‌های تیروئید
  • بیماری‌های شدید، جراحی و کاهش وزن سریع
  • تغییرات هورمونی پس از زایمان
  • برخی داروها
  • بیماری‌های خودایمنی
  • بیماری‌های التهابی پوست سر

برای موفقیت درمان، ابتدا باید علت ریزش مشخص شود.

انواع اصلی ریزش مو

۱. آلوپسی آندروژنتیک (ریزش مو با الگوی مردانه یا زنانه)

شایع‌ترین نوع ریزش مو است.

در مردان معمولاً عقب رفتن خط رویش در شقیقه‌ها و کم‌پشتی ناحیه فرق سر دیده می‌شود. در زنان، اغلب خط فرق مو پهن‌تر می‌شود و تراکم مو در بالای سر کاهش می‌یابد.

زمینه ژنتیکی و حساسیت فولیکول‌های مو به آندروژن‌ها نقش مهمی دارند.

درمان زودهنگام به حفظ موهای موجود کمک می‌کند.

۲. تلوژن افلوویوم (ریزش منتشر مو)

این نوع با ریزش بیش از حد معمول موها مشخص می‌شود.

ممکن است پس از بیماری شدید، تب، جراحی، زایمان، کاهش وزن سریع یا فشار جسمی شدید ایجاد شود.

ریزش معمولاً ۲ تا ۳ ماه پس از عامل محرک آشکار می‌شود.

با برطرف شدن علت، در بسیاری از بیماران موها به‌مرور دوباره رشد می‌کنند.

۳. آلوپسی آره‌آتا (ریزش موی سکه‌ای)

بیماری‌ای است که در آن سیستم ایمنی، فولیکول‌های مو را هدف قرار می‌دهد و معمولاً نواحی گرد یا بیضی‌شکلِ بدون مو ایجاد می‌شود.

علاوه بر موی سر، ریش، ابروها و مژه‌ها نیز ممکن است درگیر شوند.

بسته به شدت بیماری، از درمان‌های موضعی یا داروهای سیستمیک نسل جدید استفاده می‌شود.

۴. آلوپسی‌های اسکاری (ریزش موی همراه با اسکار)

در برخی بیماری‌های التهابی، فولیکول‌های مو به‌طور دائمی آسیب می‌بینند.

ممکن است قرمزی، سوزش، درد، پوسته و دلمه یا نواحی دائمیِ بدون مو در پوست سر دیده شود.

تشخیص زودهنگام در این نوع ریزش اهمیت ویژه‌ای دارد. درمان می‌تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند، اما بازسازی فولیکول‌های از بین رفته همیشه امکان‌پذیر نیست.

ریزش مو چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص بر اساس معاینه متخصص پوست و شرح حال بیمار انجام می‌شود.

پوست سر و ساقه موها را می‌توان با درماتوسکوپ یا روش تریکوسکوپی بررسی کرد.

در صورت نیاز، آزمایش‌هایی مانند شمارش کامل سلول‌های خون، فریتین و بررسی عملکرد تیروئید درخواست می‌شوند. آزمایش‌های دیگر بر اساس علائم بیمار انتخاب می‌شوند.

انجام مجموعه گسترده‌ای از آزمایش‌های هورمونی و ویتامین‌ها برای همه افراد مبتلا به ریزش مو ضروری نیست.

روش‌های امروزی درمان ریزش مو

درمان بر اساس نوع و علت ریزش برنامه‌ریزی می‌شود.

ماینوکسیدیل

ماینوکسیدیل یکی از درمان‌هایی است که می‌تواند به رشد مو کمک کند و به‌ویژه در آلوپسی آندروژنتیک کاربرد دارد.

نوع موضعی روی پوست سر استفاده می‌شود. در بیماران منتخب، ماینوکسیدیل خوراکی با دوز پایین نیز می‌تواند تحت نظر پزشک بررسی شود.

پاسخ به درمان معمولاً طی چند ماه ظاهر می‌شود. در مصرف خوراکی، ارزیابی فشار خون، ضربان قلب، ورم و سایر عوارض احتمالی لازم است.

فیناستراید و دوتاستراید

این داروها به‌ویژه در ریزش مو با الگوی مردانه استفاده می‌شوند و اثر دی‌هیدروتستوسترون (DHT) را کاهش می‌دهند.

در افراد مناسب، می‌توانند ریزش را کند کنند و تراکم مو را افزایش دهند.

ارزیابی پزشک از نظر عوارض جنسی، تأثیرات احتمالی بر وضعیت روانی و خطرات مرتبط با بارداری اهمیت دارد.

درمان‌های هورمونی در زنان

در برخی زنان، درمان‌های ضدآندروژن مانند اسپیرونولاکتون قابل بررسی هستند.

این داروها در بارداری مناسب نیستند و برای همه توصیه نمی‌شوند.

درمان با پی آر پی

پی آر پی (PRP) یا پلاسمای غنی از پلاکت، از خون خود بیمار تهیه و در پوست سر تزریق می‌شود.

این روش به‌ویژه در برخی افراد مبتلا به آلوپسی آندروژنتیک می‌تواند تراکم و ضخامت مو را افزایش دهد.

با این حال، نتایج در افراد مختلف متفاوت‌اند. پی آر پی برای همه انواع ریزش مو مؤثر نیست و لزوماً جایگزین درمان‌های اصلی نمی‌شود.

مزوتراپی مو و روش‌های کمکی

در مزوتراپی مو، مواد مختلفی در پوست سر تزریق می‌شوند.

اثربخشی و میزان شواهد علمی این مواد یکسان نیست. بنابراین، نمی‌توان گفت که هر نوع مزوتراپی باعث رویش مو می‌شود.

درمان باید بر اساس نوع بیماری و شواهد علمی موجود انتخاب شود.

درمان‌های جدید آلوپسی آره‌آتا

در درمان آلوپسی آره‌آتا می‌توان از کورتیکواستروئیدهای موضعی و در بیماران مناسب، تزریق داخل ضایعه استفاده کرد.

در سال‌های اخیر، داروهای هدفمندی به نام مهارکننده‌های JAK، به‌ویژه برای موارد شدید، توسعه یافته‌اند.

باریسیتینیب و ریتلسیتینیب از نمونه‌های مهم این گروه هستند.

امکان استفاده از این درمان‌ها به سن بیمار، شدت بیماری، ارزیابی ایمنی و شرایط مجوز دارو در کشور محل درمان بستگی دارد.

درمان ریزش مو چقدر طول می‌کشد؟

رشد مو فرایندی آهسته است.

در بسیاری از درمان‌ها، برای ارزیابی نتایج اولیه دست‌کم ۳ تا ۶ ماه زمان لازم است. مشاهده تغییرات چشمگیرتر ممکن است ۶ تا ۱۲ ماه طول بکشد.

در ریزش موی ارثی، باید توجه داشت که پس از قطع درمان، اثر به‌دست‌آمده ممکن است به‌مرور از بین برود.

توصیه‌های روزانه برای کاهش ریزش مو

  • از مدل‌هایی که موها را دائماً تحت کشش قرار می‌دهند، پرهیز کنید.
  • روش‌هایی را که پوست سر را تحریک می‌کنند، محدود کنید.
  • تغذیه متعادل با پروتئین کافی داشته باشید.
  • از رژیم‌های کاهش وزن سریع و بدون نظارت پرهیز کنید.
  • مکمل‌های آهن و ویتامین را فقط در صورت نیاز مصرف کنید.
  • در صورت قرمزی، درد، پوسته و دلمه یا ایجاد ناگهانی ناحیه بدون مو، به متخصص پوست مراجعه کنید.
  • برای ارزیابی نتیجه درمان، عکس گرفتن از موها در فواصل منظم و با شرایط یکسان می‌تواند مفید باشد.

ارزیابی و پیگیری توسط متخصص پوست

نخستین گام درمان موفق ریزش مو، تشخیص درست است.

در مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق، مشکلات مو و پوست سر با معاینه بررسی می‌شوند. در صورت نیاز، تریکوسکوپی و آزمایش‌های مناسب برای یافتن علت ریزش انجام می‌شود.

بر اساس نوع ریزش مو، ویژگی‌های بالینی و درمان‌های قبلی، برنامه درمان و پیگیری متناسب با شرایط هر فرد تنظیم می‌شود.

ارزیابی زودهنگام ریزش مو، برای حفظ فولیکول‌ها و شروع به‌موقع درمان مناسب اهمیت دارد.

سؤالات متداول

به علت ریزش مو بستگی دارد. در ریزش‌های موقتی مانند تلوژن افلوویوم، موها می‌توانند دوباره رشد کنند. در ریزش موی ارثی نیز درمان مناسب می‌تواند ریزش را کاهش دهد و تراکم مو را بیشتر کند. اگر فولیکول‌ها به‌طور دائمی آسیب دیده باشند، رویش مجدد ممکن است امکان‌پذیر نباشد.

آزمایش‌های یکسان برای همه ضروری نیستند. بر اساس شرح حال و یافته‌های معاینه، ممکن است شمارش کامل سلول‌های خون، فریتین، عملکرد تیروئید و سطح برخی ویتامین‌ها یا مواد معدنی بررسی شود. در صورت نبود کمبود، مصرف خودسرانه مکمل‌ها توصیه نمی‌شود.

پی آر پی به‌ویژه در ریزش موی آندروژنتیک می‌تواند برای برخی بیماران مفید باشد. اثربخشی مزوتراپی به ماده مصرفی و روش انجام آن بستگی دارد و شواهد علمی آن محدودتر است. هیچ‌یک از این روش‌ها نباید جایگزین درمان مبتنی بر تشخیص درست شوند.

ماینوکسیدیل موضعی و فیناستراید برای مردان واجد شرایط، از درمان‌هایی هستند که اثربخشی آن‌ها به‌خوبی بررسی شده است. در برخی بیماران، دوتاستراید، ماینوکسیدیل خوراکی با دوز پایین یا درمان‌های دیگر قابل بررسی‌اند. مناسب‌ترین گزینه بر اساس جنسیت، سن، وضعیت سلامت و شدت ریزش مو تعیین می‌شود.

درماتولوژی

درماتولوژی

درماتولوژی

  درماتولوژی شاخه‌ای از پزشکی است که به ارزیابی، تشخیص،…

جزئیات بیشتر
روزاسه چیست؟ علائم و روش‌های امروزی درمان

روزاسه چیست؟ علائم و روش‌های امروزی درمان

روزاسه یک بیماری مزمن و التهابی پوست است که به‌ویژه…

جزئیات بیشتر
اگزما (درماتیت آتوپیک) چیست؟

اگزما (درماتیت آتوپیک) چیست؟

اگزما نام کلی گروهی از بیماری‌های التهابی پوست است که…

جزئیات بیشتر
پسوریازیس (بیماری صدف) چیست؟

پسوریازیس (بیماری صدف) چیست؟

پسوریازیس یک بیماری مزمن و التهابی مرتبط با سیستم ایمنی…

جزئیات بیشتر
زگیل (وروکا) چیست؟

زگیل (وروکا) چیست؟

زگیل‌ها ضایعات پوستی معمولاً خوش‌خیم و مسری هستند که بر…

جزئیات بیشتر
پایش خال‌ها (درماتوسکوپی) چیست؟ کدام خال‌ها خطرناک‌اند؟

پایش خال‌ها (درماتوسکوپی) چیست؟ کدام خال‌ها خطرناک‌اند؟

خال‌ها که در پزشکی «نووس‌های ملانوسیتی» نامیده می‌شوند، ضایعاتی مرتبط…

جزئیات بیشتر
درماتیت سبورئیک (اگزمای چرب) چیست؟

درماتیت سبورئیک (اگزمای چرب) چیست؟

  درماتیت سبورئیک یک بیماری مزمن و التهابی پوست است…

جزئیات بیشتر
کهیر (اورتیکاریا) چیست؟

کهیر (اورتیکاریا) چیست؟

کهیر یا اورتیکاریا یک بیماری پوستی است که با برجستگی‌های…

جزئیات بیشتر
درماتیت تماسی آلرژیک چیست؟

درماتیت تماسی آلرژیک چیست؟

  درماتیت تماسی آلرژیک یک بیماری التهابی پوست است که…

جزئیات بیشتر
آلوپسی آره‌آتا (ریزش موی سکه‌ای) چیست؟

آلوپسی آره‌آتا (ریزش موی سکه‌ای) چیست؟

آلوپسی آره‌آتا که به ریزش موی سکه‌ای معروف است، در…

جزئیات بیشتر
ریزش ابرو چرا ایجاد می‌شود؟

ریزش ابرو چرا ایجاد می‌شود؟

ریزش ابرو که در پزشکی آلوپسی ابرو یا ماداروزیس نامیده…

جزئیات بیشتر
ملاسما (لک صورت) چیست؟ 

ملاسما (لک صورت) چیست؟ 

  ملاسما یک اختلال رنگدانه‌ای مزمن و مستعد عود است…

جزئیات بیشتر
درماتیت دور دهان چیست؟

درماتیت دور دهان چیست؟

درماتیت دور دهان یا پری‌اورال، یک بیماری التهابی پوست است…

جزئیات بیشتر
لیکن پلان چیست؟

لیکن پلان چیست؟

لیکن پلان یک بیماری مزمن و التهابی مرتبط با سیستم…

جزئیات بیشتر
چرا انتخاب کرم، پماد و ژل اهمیت دارد؟

چرا انتخاب کرم، پماد و ژل اهمیت دارد؟

اثر محصولی که روی پوست می‌زنیم، فقط به ماده مؤثره…

جزئیات بیشتر
 زگیل‌های تناسلی ،تشخیص و درمان

 زگیل‌های تناسلی ،تشخیص و درمان

ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV، نام گروه بزرگی از ویروس‌هاست…

جزئیات بیشتر
ویتیلیگو (بیماری لکه‌های سفید پوست)

ویتیلیگو (بیماری لکه‌های سفید پوست)

  ویتیلیگو یک بیماری مزمن پوستی است که بر اثر…

جزئیات بیشتر
آکنه (جوش) چیست؟

آکنه (جوش) چیست؟

  آکنه که در زبان روزمره جوش نامیده می‌شود، یک…

جزئیات بیشتر
با ما در تماس باشید