درمان آکنه در آنکارا | دکتر آرمین مشتاق، متخصص پوست

آکنه که در زبان روزمره با نام جوش شناخته می‌شود، یک بیماری التهابی پوست است که فولیکول‌های مو و غدد چربی را درگیر می‌کند. ضایعات آکنه بیشتر در صورت، پشت، سینه و شانه‌ها ظاهر می‌شوند. این بیماری ممکن است در نوجوانی آغاز شود، تا بزرگسالی ادامه پیدا کند یا برای نخستین‌بار در سنین بزرگسالی بروز کند.

آکنه فقط یک مشکل زیبایی و موقت نیست. ادامه‌دارشدن آن می‌تواند باعث ایجاد لک‌های قرمز یا قهوه‌ای و اسکارهای ماندگار شود و بر اعتمادبه‌نفس و کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد. به همین دلیل، هنگام تنظیم برنامه درمانی باید نوع، شدت، وسعت و مدت آکنه، احتمال ایجاد اسکار و شرایط عمومی سلامت فرد در کنار یکدیگر بررسی شوند.

آکنه چرا ایجاد می‌شود؟

عوامل متعددی در ایجاد آکنه نقش دارند؛ از جمله:

• افزایش تولید چربی پوست

• بسته‌شدن فولیکول‌های مو با چربی و سلول‌های مرده

• تغییر در فعالیت میکروارگانیسم‌های طبیعی پوست

• ایجاد پاسخ التهابی در پوست

این فرایندها می‌توانند ضایعات مختلفی ایجاد کنند:

• کومدون‌های باز و بسته یا جوش‌های سرسیاه و سرسفید

• برجستگی‌های قرمز و ملتهب

• جوش‌های چرکی

• ندول‌های عمیق و دردناک

• ضایعات کیستی

نوع و شدت آکنه در افراد مختلف یکسان نیست. بعضی افراد فقط دچار کومدون می‌شوند؛ درحالی‌که در برخی دیگر ضایعات عمیق و دردناکی ایجاد می‌شود که احتمال باقی‌ماندن اسکار را افزایش می‌دهند.

ویژگی‌های ژنتیکی، تغییرات هورمونی، بعضی داروها، محصولات آرایشی نامناسب، استرس و عادت‌های مراقبت از پوست نیز ممکن است بر روند آکنه تأثیر بگذارند.

آکنه چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص آکنه معمولاً با معاینه پوست انجام می‌شود. در جلسه معاینه، نوع، محل، تعداد، وسعت و شدت ضایعات و همچنین وجود لک یا اسکار بررسی می‌شوند.

گاهی لازم است آکنه از بیماری‌هایی مانند روزاسه، درماتیت اطراف دهان، فولیکولیت یا واکنش‌های ناشی از داروها و محصولات پوستی افتراق داده شود. هر ضایعه شبیه جوش لزوماً آکنه نیست و تشخیص درست در انتخاب درمان مناسب اهمیت دارد.

اگر علائم فرد احتمال اختلالات هورمونی را مطرح کنند، ممکن است بررسی‌های تکمیلی یا آزمایش‌های لازم توصیه شوند. بااین‌حال، انجام آزمایش‌های هورمونی برای همه افراد مبتلا به آکنه ضروری نیست.

برنامه درمان آکنه چگونه تنظیم می‌شود؟

درمان آکنه برای هر فرد به‌صورت جداگانه برنامه‌ریزی می‌شود. عوامل زیر در انتخاب روش درمان در نظر گرفته می‌شوند:

• نوع و شدت آکنه

• محل و وسعت ضایعات

• مدت ابتلا

• احتمال ایجاد لک یا اسکار

• سن و نوع پوست

• درمان‌های قبلی و پاسخ به آن‌ها

• داروهای مصرفی و بیماری‌های همراه

• بارداری یا برنامه‌ریزی برای بارداری

• انتظارات فرد و امکان ادامه منظم درمان

درمان ممکن است شامل داروهای موضعی، داروهای خوراکی یا ترکیبی از آن‌ها باشد. یک برنامه ثابت برای همه بیماران مناسب نیست.

داروهای موضعی آکنه

در آکنه خفیف تا متوسط، داروهای موضعی می‌توانند بخش اصلی درمان باشند. بر اساس نوع آکنه ممکن است از ترکیباتی مانند موارد زیر استفاده شود:

• رتینوئیدهای موضعی

• بنزوئیل پراکسید

• آزلائیک اسید

• آنتی‌بیوتیک‌های موضعی در شرایط مناسب

• ترکیبات موضعی دیگر متناسب با نوع آکنه

در هفته‌های ابتدایی درمان ممکن است خشکی، قرمزی، سوزش یا پوسته‌ریزی ایجاد شود. مقدار و دفعات مصرف باید با توجه به نوع دارو و میزان حساسیت پوست تنظیم شوند.

برای کاهش احتمال مقاومت میکروبی، آنتی‌بیوتیک‌های موضعی نباید به‌صورت خودسرانه یا طولانی‌مدت مصرف شوند و معمولاً همراه با درمان‌های مناسب دیگری مانند بنزوئیل پراکسید تجویز می‌شوند.

داروهای خوراکی آکنه

در آکنه متوسط تا شدید یا زمانی که درمان موضعی کافی نباشد، ممکن است داروهای خوراکی در نظر گرفته شوند.

آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی

آنتی‌بیوتیک خوراکی در افراد مناسب، برای مدت مشخص و همراه با درمان موضعی برنامه‌ریزی می‌شود. مصرف طولانی‌مدت یا خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها توصیه نمی‌شود؛ زیرا می‌تواند احتمال مقاومت میکروبی را افزایش دهد.

درمان‌های هورمونی

درمان هورمونی ممکن است برای بعضی زنان مبتلا به آکنه مناسب باشد. انتخاب این روش به وضعیت سلامت عمومی، علائم همراه، داروهای مصرفی، احتمال بارداری و عوامل خطر فردی بستگی دارد.

ایزوترتینوئین

ایزوترتینوئین یک داروی خوراکی است که ممکن است برای آکنه شدید و ندولوکیستیک، آکنه همراه با احتمال بالای اسکار یا مواردی که به درمان‌های دیگر پاسخ کافی نداده‌اند، در نظر گرفته شود.

پیش از شروع درمان، وضعیت پزشکی فرد بررسی می‌شود و در طول مصرف نیز پیگیری بالینی و آزمایش‌های لازم بر اساس شرایط بیمار انجام خواهند شد.

ایزوترتینوئین در دوران بارداری مطلقاً ممنوع است؛ زیرا می‌تواند باعث آسیب‌های جدی جنینی شود. پیشگیری از بارداری و رعایت دقیق دستورالعمل‌های پزشکی پیش از درمان، هنگام مصرف و تا مدت تعیین‌شده پس از قطع دارو ضروری است.

آکنه و عوامل هورمونی در زنان بزرگسال

در زنان بزرگسال، آکنه ممکن است در قسمت پایین صورت، خط فک و گردن برجسته‌تر باشد و گاهی در ارتباط با چرخه قاعدگی تشدید شود. بااین‌حال، فقط از روی محل ضایعات نمی‌توان اختلال هورمونی را تشخیص داد.

در صورت وجود علائمی مانند نامنظمی قاعدگی، افزایش موهای زائد، ریزش مو، تغییرات وزن یا دیگر نشانه‌های احتمالی سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، ممکن است ارزیابی دقیق‌تر لازم باشد.

محصولات آرایشی و مراقبتی، درمان‌های قبلی، داروهای مصرفی و برنامه بارداری نیز باید هنگام انتخاب درمان آکنه در زنان بزرگسال در نظر گرفته شوند.

تفاوت لک بعد از جوش و اسکار آکنه

پس از بهبود آکنه ممکن است قرمزی یا لک قهوه‌ای روی پوست باقی بماند. این تغییرات رنگ همیشه اسکار واقعی نیستند. قرمزی و تیرگی پس از التهاب ممکن است به‌تدریج کاهش پیدا کنند؛ هرچند در بعضی افراد مدت بیشتری باقی می‌مانند.

اسکار آکنه، در مقابل، یک تغییر ساختاری در بافت پوست است. اسکارهای فرورفته آکنه معمولاً به شکل‌های زیر دیده می‌شوند:

• آیس‌پیک: باریک و عمیق

• باکس‌کار: فرورفته با لبه‌های مشخص

• رولینگ: پهن و موج‌دار

در برخی افراد نیز اسکارهای برجسته یا کلوئیدی ایجاد می‌شوند.

درمان جای جوش و اسکار آکنه

روش درمان باید بر اساس نوع، عمق، تعداد و محل اسکارها انتخاب شود. در افراد مناسب ممکن است یک یا چند روش زیر در نظر گرفته شوند:

• سابسیژن

• TCA CROSS

• لیزر فرکشنال

• میکرونیدلینگ

• میکرونیدلینگ RF

• لایه‌برداری شیمیایی

• تزریق فیلر در اسکارهای منتخب

• روش‌های جراحی محدود برای بعضی اسکارها

همه اسکارهای آکنه با یک روش درمان نمی‌شوند. در بعضی افراد لازم است چند روش به‌صورت مرحله‌ای یا ترکیبی انجام شوند. معمولاً بهتر است پیش از شروع درمان اسکار، آکنه فعال و التهابی تا حد مناسبی کنترل شده باشد.

هیچ روشی نمی‌تواند ازبین‌رفتن کامل و قطعی تمام اسکارها را تضمین کند؛ هدف درمان، کاهش قابل مشاهده آن‌ها و بهبود بافت پوست است.

مراقبت روزانه از پوست مستعد آکنه

مراقبت صحیح از پوست بخش مهمی از برنامه درمان آکنه است. خشک‌کردن بیش‌ازحد پوست یا استفاده مکرر از لایه‌بردارهای قوی باعث بهبود سریع‌تر آکنه نمی‌شود و ممکن است سد محافظتی پوست را مختل کرده و قرمزی و حساسیت را افزایش دهد.

برای پوست مستعد آکنه معمولاً توصیه می‌شود:

• پوست با شوینده‌ای ملایم شسته شود.

• از مرطوب‌کننده متناسب با نوع پوست استفاده شود.

• محصولات غیرکومدون‌زا یا محصولاتی که منافذ را مسدود نمی‌کنند انتخاب شوند.

• ضدآفتاب مناسب به‌طور منظم استفاده شود.

• جوش‌ها فشرده، کنده یا دست‌کاری نشوند.

• چند محصول تحریک‌کننده به‌طور هم‌زمان و بدون توصیه پزشک استفاده نشوند.

• داروهای تجویزشده به‌صورت منظم و طبق دستور مصرف شوند.

محصولات مراقبتی باید بر اساس نوع پوست، میزان حساسیت و داروهای مورد استفاده انتخاب شوند.

درمان آکنه چقدر طول می‌کشد؟

مدت درمان به شدت بیماری، روش انتخاب‌شده و پاسخ فرد بستگی دارد. اثر درمان معمولاً فوری نیست و برای مشاهده تغییرات به چند هفته زمان نیاز دارد. در هفته‌های نخست ممکن است خشکی، حساسیت یا گاهی تشدید موقت بعضی ضایعات دیده شود.

پس از کنترل آکنه ممکن است برای کاهش احتمال ایجاد ضایعات جدید، درمان نگهدارنده یا پیگیری دوره‌ای توصیه شود. ازآنجاکه آکنه می‌تواند عود کند، داروها نباید بدون نظر متخصص پوست زودتر از زمان توصیه‌شده قطع شوند.

سرعت بهبود و مدت درمان در افراد مختلف متفاوت است و نمی‌توان نتیجه قطعی یا عدم عود بیماری را تضمین کرد.

درمان آکنه در چانکایا، آنکارا

در مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق، پیش از شروع درمان، نوع پوست، نوع و شدت آکنه، احتمال ایجاد اسکار، درمان‌های قبلی، داروهای مصرفی و عوامل خطر فردی بررسی می‌شوند.

درمان آکنه فعال، آکنه بزرگسالان، لک‌های باقی‌مانده پس از جوش و اسکار آکنه پس از معاینه و متناسب با شرایط هر فرد برنامه‌ریزی می‌شود.

مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق در بلوار توران گونش، چانکایا، آنکارا فعالیت دارد. برای ارزیابی آکنه و جای جوش می‌توان وقت ملاقات تعیین کرد.