ملاسما (لک صورت) چیست؟ 
 

ملاسما یک اختلال رنگدانه‌ای مزمن و مستعد عود است که به‌ویژه با ایجاد لک‌های قهوه‌ای یا قهوه‌ای مایل به خاکستری در صورت ظاهر می‌شود.

این لک‌ها بیشتر روی گونه‌ها، پیشانی، بینی و بالای لب دیده می‌شوند. ملاسما در زنان شایع‌تر است، اما در مردان نیز ایجاد می‌شود.

ملاسما مسری نیست و معمولاً بیماری خطرناکی محسوب نمی‌شود. با این حال، لک‌های نواحی قابل مشاهده می‌توانند بر کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارند.

با درمان‌های مناسب امروزی می‌توان ظاهر لک‌ها را به‌طور قابل توجهی کاهش داد.

ملاسما چرا ایجاد می‌شود؟

افزایش ملانین، رنگدانه‌ای که به پوست رنگ می‌دهد، در ایجاد ملاسما نقش دارد.

مهم‌ترین عوامل مؤثر عبارت‌اند از:

  • پرتوهای فرابنفش خورشید
  • نور مرئی، به‌ویژه نور پرانرژی آبی و بنفش
  • زمینه ژنتیکی
  • بارداری و تغییرات هورمونی
  • برخی داروهای هورمونی
  • تحریک و التهاب پوست

ملاسمایی که در بارداری ایجاد می‌شود، به «ماسک بارداری» نیز معروف است.

ملاسما فقط در اثر آفتاب گرفتن ایجاد نمی‌شود. نور دریافتی در زندگی روزمره نیز می‌تواند به تیره‌تر شدن لک‌ها کمک کند.

علائم ملاسما چیست؟

ملاسما معمولاً به شکل لک‌های قهوه‌ای با حاشیه نامنظم دیده می‌شود که در دو طرف صورت پراکندگی مشابهی دارند.

گونه‌ها، پیشانی و بالای لب از شایع‌ترین نواحی درگیری هستند.

ملاسما معمولاً درد یا خارش ندارد. ممکن است به‌ویژه در تابستان تیره‌تر و در زمستان کم‌رنگ‌تر شود.

ملاسما چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص معمولاً با معاینه متخصص پوست انجام می‌شود.

در صورت نیاز، از روش‌هایی مانند درماتوسکوپی یا لامپ وود کمک گرفته می‌شود.

لک‌های آفتابی، تیرگی پس از آکنه و برخی اختلالات رنگدانه‌ای دیگر ممکن است با ملاسما اشتباه گرفته شوند.

بنابراین، استفاده از یک درمان یکسان برای همه لک‌های قهوه‌ای درست نیست.

درمان‌های امروزی ملاسما

هدف درمان، کاهش تولید بیش از حد رنگدانه، روشن‌تر کردن لک‌ها و پیشگیری از عود است.

درمان بر اساس نوع پوست، ویژگی‌های لک و درمان‌های قبلی برنامه‌ریزی می‌شود.

۱. محافظت در برابر آفتاب و نور مرئی

مهم‌ترین بخش درمان ملاسما، محافظت منظم در برابر آفتاب است.

ضدآفتاب با طیف گسترده و ترجیحاً SPF ۵۰+ توصیه می‌شود.

به‌ویژه ضدآفتاب‌های رنگی حاوی اکسید آهن می‌توانند محافظت بیشتری در برابر نور مرئی فراهم کنند.

استفاده از مقدار کافی ضدآفتاب و تجدید آن در فضای باز بر حسب نیاز اهمیت دارد.

۲. درمان‌های موضعی روشن‌کننده لک

هیدروکینون، آزلائیک اسید و ترتینوئین از ترکیبات مورد استفاده در درمان ملاسما هستند.

کرم‌های ترکیبی سه‌گانه حاوی هیدروکینون، ترتینوئین و کورتیکواستروئید ضعیف، از گزینه‌های مؤثر برای بیماران مناسب‌اند.

این فرآورده‌ها باید تحت نظر متخصص پوست و برای مدت مشخص استفاده شوند.

مصرف طولانی‌مدت و بدون نظارت محصولات روشن‌کننده می‌تواند باعث تحریک و اختلالات رنگدانه‌ای شود.

۳. درمان‌های موضعی جدید و کمکی

در سال‌های اخیر، پژوهش‌های بیشتری درباره ترانکسامیک اسید، سیستئامین، تیامیدول و سایر ترکیبات تنظیم‌کننده رنگدانه انجام شده است.

برخی از این محصولات می‌توانند در افراد مناسب به درمان کمک کنند.

با این حال، اثربخشی و میزان شواهد علمی همه محصولات یکسان نیست.

۴. ترانکسامیک اسید خوراکی

در بیماران منتخب، به‌ویژه موارد مقاوم ملاسما، می‌توان درمان با ترانکسامیک اسید خوراکی را بررسی کرد.

این کاربرد در بسیاری از کشورها خارج از موارد مصرف تأییدشده دارو است.

به دلیل خطرات مرتبط با لخته شدن خون، این دارو برای همه مناسب نیست. سابقه ترومبوز، داروهای مصرفی و سایر عوامل خطر باید با دقت بررسی شوند.

۵. لایه‌برداری شیمیایی

لایه‌برداری با گلیکولیک اسید و برخی مواد دیگر را می‌توان در افراد مناسب، به‌عنوان روش کمکی در کنار درمان‌های موضعی استفاده کرد.

با این حال، لایه‌برداری بیش از حد قوی یا نادرست می‌تواند باعث تحریک پوست و تیره‌تر شدن لک‌ها شود.

۶. درمان با لیزر و نور

برخی دستگاه‌های کیوسوئیچ، پیکوثانیه و سایر لیزرها در بیماران منتخب قابل استفاده‌اند.

با این حال، ملاسما همیشه لکی نیست که به درمان با لیزر نیاز داشته باشد.

انتخاب دستگاه نامناسب، انرژی بالا یا اجرای نادرست ممکن است باعث تیره‌تر شدن یا بازگشت لک‌ها شود.

بنابراین، لیزر و IPL معمولاً خط اول درمان نیستند و به‌ویژه در موارد مقاوم باید با دقت بررسی شوند.

آیا ملاسما کاملاً برطرف می‌شود؟

با درمان، ظاهر لک‌ها می‌تواند به‌طور چشمگیری کاهش یابد و در برخی افراد تقریباً محو شود.

با این حال، ملاسما تمایل به عود دارد.

به همین دلیل، ادامه محافظت در برابر آفتاب و مراقبت نگهدارنده مناسب پس از درمان اهمیت دارد.

افراد مبتلا به ملاسما در زندگی روزمره به چه نکاتی باید توجه کنند؟

  • هر روز از ضدآفتاب با طیف گسترده استفاده کنید.
  • در صورت امکان، محصولات رنگی حاوی اکسید آهن را انتخاب کنید.
  • در فضای باز از کلاه استفاده کنید و در سایه بمانید.
  • از لایه‌برداری خشن و روش‌های تحریک‌کننده پوست پرهیز کنید.
  • چند محصول روشن‌کننده را خودسرانه با هم استفاده نکنید.
  • برای رسیدن به نتیجه سریع، به سراغ روش‌های تهاجمی و قوی نروید.
  • نتیجه درمان را با عکس‌های منظم دنبال کنید.

درمان ملاسما چقدر طول می‌کشد؟

مشاهده نخستین نتایج قابل توجه معمولاً ۸ تا ۱۲ هفته یا بیشتر زمان می‌برد.

عمق لک، نوع پوست و عادت‌های محافظت در برابر آفتاب بر نتیجه درمان تأثیر می‌گذارند.

پس از پایان درمان نیز ممکن است مراقبت نگهدارنده لازم باشد.

ارزیابی و درمان توسط متخصص پوست

در مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق، ملاسما و سایر اختلالات رنگدانه‌ای با معاینه بررسی می‌شوند.

بر اساس نوع و محل لک، تیپ پوستی از نظر واکنش به آفتاب و درمان‌های قبلی، برنامه درمان و پیگیری متناسب با شرایط هر فرد تنظیم می‌شود.

در بیماران مناسب، درمان‌های موضعی، لایه‌برداری شیمیایی یا روش‌های لیزری منتخب قابل بررسی هستند.

پایه درمان موفق ملاسما، تشخیص درست، محافظت منظم در برابر آفتاب و برنامه مراقبت طولانی‌مدت است.

سؤالات متداول

با درمان مناسب، لک‌های ملاسما می‌توانند به‌طور قابل توجهی روشن‌تر شوند. با این حال، بیماری تمایل به عود دارد. محافظت منظم در برابر آفتاب و درمان نگهدارنده برای حفظ نتایج اهمیت دارند.

بله، اما لیزر برای همه بیماران مناسب نیست. به‌ویژه در موارد مقاوم، می‌توان از روش‌های لیزری منتخب استفاده کرد. از آنجا که اجرای نادرست ممکن است لک‌ها را تیره‌تر کند، درمان باید بر اساس ارزیابی متخصص پوست برنامه‌ریزی شود.

ضدآفتاب با طیف گسترده و ترجیحاً SPF ۵۰+ توصیه می‌شود. ضدآفتاب‌های رنگی حاوی اکسید آهن می‌توانند در برابر نور مرئی، که ممکن است لک‌ها را تشدید کند، محافظت بیشتری فراهم کنند.

نخستین بهبود قابل توجه معمولاً طی ۸ تا ۱۲ هفته قابل ارزیابی است. برخی بیماران به درمان طولانی‌تری نیاز دارند. برای پیشگیری از بازگشت لک‌ها، مراقبت منظم و محافظت در برابر آفتاب باید ادامه یابد.

درماتولوژی

درماتولوژی

درماتولوژی

  درماتولوژی شاخه‌ای از پزشکی است که به ارزیابی، تشخیص،…

جزئیات بیشتر
روزاسه چیست؟ علائم و روش‌های امروزی درمان

روزاسه چیست؟ علائم و روش‌های امروزی درمان

روزاسه یک بیماری مزمن و التهابی پوست است که به‌ویژه…

جزئیات بیشتر
اگزما (درماتیت آتوپیک) چیست؟

اگزما (درماتیت آتوپیک) چیست؟

اگزما نام کلی گروهی از بیماری‌های التهابی پوست است که…

جزئیات بیشتر
پسوریازیس (بیماری صدف) چیست؟

پسوریازیس (بیماری صدف) چیست؟

پسوریازیس یک بیماری مزمن و التهابی مرتبط با سیستم ایمنی…

جزئیات بیشتر
ریزش مو (آلوپسی) چیست؟

ریزش مو (آلوپسی) چیست؟

ریزش مو یکی از مشکلات شایع در حوزه پوست و…

جزئیات بیشتر
زگیل (وروکا) چیست؟

زگیل (وروکا) چیست؟

زگیل‌ها ضایعات پوستی معمولاً خوش‌خیم و مسری هستند که بر…

جزئیات بیشتر
پایش خال‌ها (درماتوسکوپی) چیست؟ کدام خال‌ها خطرناک‌اند؟

پایش خال‌ها (درماتوسکوپی) چیست؟ کدام خال‌ها خطرناک‌اند؟

خال‌ها که در پزشکی «نووس‌های ملانوسیتی» نامیده می‌شوند، ضایعاتی مرتبط…

جزئیات بیشتر
درماتیت سبورئیک (اگزمای چرب) چیست؟

درماتیت سبورئیک (اگزمای چرب) چیست؟

  درماتیت سبورئیک یک بیماری مزمن و التهابی پوست است…

جزئیات بیشتر
کهیر (اورتیکاریا) چیست؟

کهیر (اورتیکاریا) چیست؟

کهیر یا اورتیکاریا یک بیماری پوستی است که با برجستگی‌های…

جزئیات بیشتر
درماتیت تماسی آلرژیک چیست؟

درماتیت تماسی آلرژیک چیست؟

  درماتیت تماسی آلرژیک یک بیماری التهابی پوست است که…

جزئیات بیشتر
آلوپسی آره‌آتا (ریزش موی سکه‌ای) چیست؟

آلوپسی آره‌آتا (ریزش موی سکه‌ای) چیست؟

آلوپسی آره‌آتا که به ریزش موی سکه‌ای معروف است، در…

جزئیات بیشتر
ریزش ابرو چرا ایجاد می‌شود؟

ریزش ابرو چرا ایجاد می‌شود؟

ریزش ابرو که در پزشکی آلوپسی ابرو یا ماداروزیس نامیده…

جزئیات بیشتر
درماتیت دور دهان چیست؟

درماتیت دور دهان چیست؟

درماتیت دور دهان یا پری‌اورال، یک بیماری التهابی پوست است…

جزئیات بیشتر
لیکن پلان چیست؟

لیکن پلان چیست؟

لیکن پلان یک بیماری مزمن و التهابی مرتبط با سیستم…

جزئیات بیشتر
چرا انتخاب کرم، پماد و ژل اهمیت دارد؟

چرا انتخاب کرم، پماد و ژل اهمیت دارد؟

اثر محصولی که روی پوست می‌زنیم، فقط به ماده مؤثره…

جزئیات بیشتر
 زگیل‌های تناسلی ،تشخیص و درمان

 زگیل‌های تناسلی ،تشخیص و درمان

ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV، نام گروه بزرگی از ویروس‌هاست…

جزئیات بیشتر
ویتیلیگو (بیماری لکه‌های سفید پوست)

ویتیلیگو (بیماری لکه‌های سفید پوست)

  ویتیلیگو یک بیماری مزمن پوستی است که بر اثر…

جزئیات بیشتر
آکنه (جوش) چیست؟

آکنه (جوش) چیست؟

  آکنه که در زبان روزمره جوش نامیده می‌شود، یک…

جزئیات بیشتر
با ما در تماس باشید