خالها که در پزشکی «نووسهای ملانوسیتی» نامیده میشوند، ضایعاتی مرتبط با سلولهای تولیدکننده رنگدانه پوست هستند.
ممکن است از بدو تولد وجود داشته باشند یا در طول زندگی ظاهر شوند. بیشتر خالها خوشخیماند و به درمان نیاز ندارند.
با این حال، شکل، رنگ یا اندازه برخی خالها ممکن است بهمرور تغییر کند.
هدف پایش خالها، برداشتن غیرضروری خالهای خوشخیم نیست؛ بلکه شناسایی زودهنگام تغییرات مشکوک است.
در ارزیابی خالها از قاعده شناختهشده ABCDE استفاده میشود.
وجود یکی از این نشانهها لزوماً به معنای سرطان نیست، اما به ارزیابی متخصص پوست نیاز دارد.
بهویژه ضایعاتی که با خالهای دیگر تفاوت آشکار دارند، بهسرعت تغییر میکنند، خودبهخود خونریزی میکنند یا بهبود نمییابند، باید بدون تأخیر بررسی شوند.
درماتوسکوپی روشی بدون درد برای بررسی خالها و سایر ضایعات پوستی با نور و بزرگنمایی ویژه است.
دستگاهی به نام درماتوسکوپ امکان بررسی الگوهای رنگدانهای، ویژگیهای عروق و ساختار داخلی ضایعه را فراهم میکند؛ جزئیاتی که با چشم غیرمسلح بهآسانی دیده نمیشوند.
این بررسی به افتراق خالهای خوشخیم از ضایعات رنگدانهدار مشکوک کمک میکند.
در درماتوسکوپی از سوزن یا برش استفاده نمیشود.
در برخی افراد، عکسبرداری از خالها در فواصل مشخص و مقایسه تصاویر میتواند مفید باشد.
بهویژه در افرادی که خالهای متعدد یا غیرمعمول دارند، میتوان با تجهیزات مناسب، پایش دیجیتال درماتوسکوپی و عکسبرداری از تمام بدن انجام داد.
این کار به شناسایی آسانتر تغییرات کوچک در طول زمان کمک میکند.
با این حال، پایش دیجیتال برای همه خالها یا همه افراد ضروری نیست. روش و فاصله پیگیری را متخصص پوست تعیین میکند.
در موارد زیر، ارزیابی متخصص پوست توصیه میشود:
ضایعات رنگدانهدار جدیدی که در بزرگسالی ظاهر میشوند و تغییر میکنند، باید با دقت بررسی شوند.
برداشتن همه خالها ضروری نیست.
خالهایی که در معاینه درماتوسکوپی ویژگیهای خوشخیم دارند و مشکلی برای فرد ایجاد نمیکنند، میتوانند تحت پیگیری قرار گیرند.
اما ضایعات مشکوک به ملانوم یا سایر تومورهای پوستی ممکن است به نمونهبرداری یا برداشتن با جراحی نیاز داشته باشند.
در این موارد، تشخیص قطعی با بررسی پاتولوژی بافت برداشتهشده انجام میشود.
خیر. برداشتن خال با روش جراحی مناسب، باعث سرطانی شدن آن نمیشود.
نکته مهم، ارزیابی صحیح خال مشکوک و ارسال بافت برای بررسی پاتولوژی در صورت نیاز است.
سوزاندن خالهای رنگدانهدار مشکوک به ملانوم با لیزر یا تخریب آنها بدون بررسی پاتولوژی مناسب نیست.
چنین اقداماتی میتوانند تشخیص قطعی را به تأخیر بیندازند.
فاصله زمانی یکسانی برای همه وجود ندارد.
تعداد و ظاهر خالها، سابقه آفتابسوختگی، سابقه شخصی یا خانوادگی ملانوم و سایر عوامل خطر در تعیین فاصله پیگیری در نظر گرفته میشوند.
افراد پرخطر ممکن است به بررسی در فواصل کوتاهتر نیاز داشته باشند.
بررسی منظم پوست توسط خود فرد و توجه به تغییرات جدید نیز اهمیت دارد.
هدف ارزیابی خالها، شناسایی بهموقع ضایعات مشکوک و پرهیز از اقدامات غیرضروری است.
در مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق، خالها با معاینه و درماتوسکوپی بررسی میشوند.
بر اساس ویژگیهای ضایعه، ممکن است پیگیری بالینی، بررسی تکمیلی یا در صورت نیاز، جراحی و بررسی بافتشناسی برنامهریزی شود.
شناسایی زودهنگام تغییرات خالها، برای تشخیص بهموقع سرطانهای پوست اهمیت دارد.
خالهای نامتقارن، دارای حاشیه نامنظم، چندرنگ، در حال رشد یا دارای تغییر ظاهر باید بررسی شوند. خونریزی خودبهخودی یا ایجاد زخمی که بهبود نمییابد نیز از نشانههای هشدار هستند. ارزیابی دقیق با معاینه متخصص پوست انجام میشود.
خیر. برداشتن خال با روش جراحی مناسب باعث سرطان نمیشود. با این حال، از بین بردن خالهای مشکوک با لیزر یا سوزاندن، بدون بررسی پاتولوژی، درست نیست.
خیر. درماتوسکوپی روشی بدون درد است که در آن خالها با نور و بزرگنمایی ویژه بررسی میشوند. در این معاینه از برش یا سوزن استفاده نمیشود.
فاصله معاینات به تعداد و ویژگیهای خالها، سابقه خانوادگی و سایر عوامل خطر بستگی دارد. افرادی که خالهای غیرمعمول متعدد دارند یا از نظر ملانوم پرخطر هستند، ممکن است به پیگیری در فواصل کوتاهتر نیاز داشته باشند.
درماتولوژی شاخهای از پزشکی است که به ارزیابی، تشخیص،…
روزاسه یک بیماری مزمن و التهابی پوست است که بهویژه…
اگزما نام کلی گروهی از بیماریهای التهابی پوست است که…
پسوریازیس یک بیماری مزمن و التهابی مرتبط با سیستم ایمنی…
ریزش مو یکی از مشکلات شایع در حوزه پوست و…
زگیلها ضایعات پوستی معمولاً خوشخیم و مسری هستند که بر…
درماتیت سبورئیک یک بیماری مزمن و التهابی پوست است…
کهیر یا اورتیکاریا یک بیماری پوستی است که با برجستگیهای…
درماتیت تماسی آلرژیک یک بیماری التهابی پوست است که…
آلوپسی آرهآتا که به ریزش موی سکهای معروف است، در…
ریزش ابرو که در پزشکی آلوپسی ابرو یا ماداروزیس نامیده…
ملاسما یک اختلال رنگدانهای مزمن و مستعد عود است…
درماتیت دور دهان یا پریاورال، یک بیماری التهابی پوست است…
لیکن پلان یک بیماری مزمن و التهابی مرتبط با سیستم…
اثر محصولی که روی پوست میزنیم، فقط به ماده مؤثره…
ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV، نام گروه بزرگی از ویروسهاست…
ویتیلیگو یک بیماری مزمن پوستی است که بر اثر…
آکنه که در زبان روزمره جوش نامیده میشود، یک…