درماتیت سبورئیک (اگزمای چرب) چیست؟
 

درماتیت سبورئیک یک بیماری مزمن و التهابی پوست است که به‌ویژه در پوست سر، ابروها، کناره‌های بینی، اطراف گوش و وسط سینه با قرمزی، خارش و پوسته‌ریزی ظاهر می‌شود.

این بیماری در زبان روزمره اگزمای چرب نیز نامیده می‌شود.

بیماری ممکن است دوره‌هایی از تشدید داشته باشد. با درمان مناسب می‌توان علائم را کنترل کرد، اما احتمال بازگشت آن‌ها در طول زمان وجود دارد.

درماتیت سبورئیک مسری نیست و به دلیل رعایت نکردن بهداشت فردی ایجاد نمی‌شود.

درماتیت سبورئیک چرا ایجاد می‌شود؟

تصور می‌شود مخمرهای مالاسزیا (Malassezia) که به‌طور طبیعی روی پوست وجود دارند، چربی‌های پوست و پاسخ ایمنی فرد در ایجاد درماتیت سبورئیک نقش داشته باشند.

این بیماری صرفاً ناشی از چرب بودن بیش از حد پوست نیست.

زمینه ژنتیکی، هوای سرد و خشک، استرس، برخی بیماری‌های عصبی و شرایط مؤثر بر سیستم ایمنی می‌توانند بر روند بیماری تأثیر بگذارند.

علائم درماتیت سبورئیک چیست؟

شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:

  • شوره و خارش پوست سر
  • قرمزی ابروها و کناره‌های بینی
  • پوسته‌ریزی داخل و پشت گوش‌ها
  • پوسته‌های چسبنده در خط رویش مو
  • شوره در ناحیه ریش و سبیل
  • نواحی قرمز و پوسته‌دار در وسط سینه

در برخی افراد، پوسته‌ها نازک و سفیدند و در برخی دیگر، ظاهری زردرنگ و چرب دارند.

تفاوت درماتیت سبورئیک با پسوریازیس چیست؟

هر دو بیماری می‌توانند باعث قرمزی و پوسته‌ریزی پوست سر شوند.

در پسوریازیس معمولاً پلاک‌های ضخیم‌تر با مرز مشخص دیده می‌شوند. در درماتیت سبورئیک، پوسته‌ها اغلب نازک‌ترند و گاهی ظاهر چرب دارند.

این دو بیماری گاهی هم‌زمان دیده می‌شوند. معاینه متخصص پوست برای تشخیص درست اهمیت دارد.

درمان‌های امروزی درماتیت سبورئیک

هدف درمان، کاهش تعداد مخمرها و پاسخ التهابی، تسکین خارش و کنترل عود بیماری است.

۱. شامپوهای دارویی

در درگیری پوست سر، می‌توان از شامپوهای حاوی موادی مانند کتوکونازول، سیکلوپیروکس یا سلنیوم سولفاید استفاده کرد.

در شروع درمان، بسته به ویژگی محصول، معمولاً شامپو چند بار در هفته استفاده می‌شود.

تماس شامپو با پوست سر و باقی ماندن آن برای مدت توصیه‌شده اهمیت دارد.

پس از کنترل علائم، در برخی بیماران استفاده هفتگی یا متناوب به‌عنوان درمان نگهدارنده توصیه می‌شود.

۲. درمان ناحیه صورت و گوش

برای قرمزی و پوسته‌ریزی صورت می‌توان از داروهای ضدقارچ موضعی حاوی کتوکونازول یا سیکلوپیروکس استفاده کرد.

در التهاب قابل توجه، ممکن است کورتیکواستروئیدهای ضعیف برای مدت کوتاه یا در بیماران مناسب، مهارکننده‌های کلسینورین مانند تاکرولیموس و پیمکرولیموس انتخاب شوند.

استفاده طولانی‌مدت و بدون نظارت از کرم‌های کورتونی روی صورت توصیه نمی‌شود.

۳. نرم کردن پوسته‌های ضخیم

در افرادی که پوسته‌های ضخیم و چسبنده در پوست سر دارند، می‌توان از فرآورده‌های مناسب حاوی مواد کراتولیتیک مانند سالیسیلیک اسید استفاده کرد.

هدف، نرم کردن پوسته‌ها بدون کندن اجباری آن‌ها و آسان‌تر کردن استفاده از سایر درمان‌هاست.

این روش‌ها باید بر اساس وضعیت پوست سر برنامه‌ریزی شوند.

۴. درمان‌های نسل جدید

در سال‌های اخیر، داروهای موضعی جدیدی برای هدف قرار دادن سازوکارهای التهابی درماتیت سبورئیک توسعه یافته‌اند.

یکی از آن‌ها فوم روفلومیلاست ۰٫۳ درصد از گروه مهارکننده‌های PDE-4 است که در آمریکا برای درمان درماتیت سبورئیک در افراد ۹ ساله و بالاتر تأیید شده است.

مطالعات بالینی نشان داده‌اند که این دارو می‌تواند قرمزی، پوسته‌ریزی و خارش را کاهش دهد.

وضعیت مجوز و شرایط دسترسی به این دارو در ترکیه باید جداگانه بررسی شود.

۵. درماتیت سبورئیک مقاوم به درمان

در موارد گسترده، شدید یا مقاوم به درمان‌های معمول، تشخیص دوباره بررسی می‌شود.

در بیماران منتخب، درمان‌های ضدقارچ سیستمیک یا سایر روش‌های درمانی پوست قابل بررسی هستند.

آیا درماتیت سبورئیک کاملاً برطرف می‌شود؟

درماتیت سبورئیک، به‌ویژه در بزرگسالان، می‌تواند مزمن و عودکننده باشد.

با درمان ممکن است علائم کاملاً از بین بروند، اما این به معنای آن نیست که بیماری هرگز بازنمی‌گردد.

مراقبت منظم و در صورت نیاز، درمان نگهدارنده می‌توانند به کاهش دفعات تشدید کمک کنند.

در مراقبت روزانه به چه نکاتی باید توجه کرد؟

  • پوست سر را با فواصل مناسب بشویید.
  • شامپوهای دارویی را طبق دستور استفاده کنید.
  • از شست‌وشو با آب بسیار داغ پرهیز کنید.
  • از کیسه زبر و لایه‌بردارهای تحریک‌کننده استفاده نکنید.
  • برای صورت، شوینده‌ای ملایم انتخاب کنید.
  • از مرطوب‌کننده سازگار با پوست و غیرتحریک‌کننده استفاده کنید.
  • پوسته‌ها را با ناخن نتراشید.
  • اگر بیماری مرتب تشدید می‌شود، برای تنظیم درمان نگهدارنده با متخصص پوست مشورت کنید.

چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کرد؟

اگر شوره و قرمزی مرتب عود می‌کنند، خارش شدید یا پوسته‌های ضخیم ایجاد شده‌اند یا با وجود استفاده از شامپوها بهبودی حاصل نمی‌شود، ارزیابی متخصص پوست توصیه می‌شود.

در صورت درد، ترشح، ریزش قابل توجه مو یا التهاب گسترده، ممکن است بررسی بیماری‌های دیگر نیز لازم باشد.

ارزیابی و درمان توسط متخصص پوست

در مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق، شوره، قرمزی و ضایعات التهابی پوست سر و صورت با معاینه بررسی می‌شوند.

بر اساس محل درگیری، شدت بیماری، دفعات عود و درمان‌های قبلی، برنامه درمان و مراقبت متناسب با شرایط هر فرد تنظیم می‌شود.

کلید درمان موفق درماتیت سبورئیک، علاوه بر برطرف کردن پوسته‌های موجود، تنظیم برنامه مراقبتی مناسب برای کنترل عود بیماری است.

سؤالات متداول

درماتیت سبورئیک بیماری‌ای مزمن و عودکننده است. با درمان مناسب می‌توان قرمزی، خارش و شوره را کنترل کرد. مراقبت منظم و درمان‌های نگهدارنده به کاهش دفعات عود کمک می‌کنند.

التهاب شدید و خاراندن ممکن است در برخی افراد به ریزش موقت مو کمک کنند. با این حال، درماتیت سبورئیک معمولاً باعث از بین رفتن دائمی فولیکول‌های مو نمی‌شود. در صورت ریزش قابل توجه یا مداوم، باید علت‌های دیگر نیز بررسی شوند.

برخی شامپوهای دارویی را می‌توان پس از کنترل بیماری، هفته‌ای یک‌بار یا در فواصل مناسب برای پیشگیری از عود استفاده کرد. دفعات مصرف باید بر اساس ترکیبات محصول، حساسیت پوست سر و توصیه متخصص پوست تعیین شود.

بله. فوم روفلومیلاست ۰٫۳ درصد یکی از درمان‌های موضعی جدید است که قرمزی، پوسته‌ریزی و خارش درماتیت سبورئیک را هدف قرار می‌دهد. این دارو در آمریکا تأیید شده است، اما ممکن است در همه کشورها در دسترس نباشد. انتخاب درمان بر اساس شرایط بیمار انجام می‌شود.

 
 

درماتولوژی

درماتولوژی

درماتولوژی

  درماتولوژی شاخه‌ای از پزشکی است که به ارزیابی، تشخیص،…

جزئیات بیشتر
روزاسه چیست؟ علائم و روش‌های امروزی درمان

روزاسه چیست؟ علائم و روش‌های امروزی درمان

روزاسه یک بیماری مزمن و التهابی پوست است که به‌ویژه…

جزئیات بیشتر
اگزما (درماتیت آتوپیک) چیست؟

اگزما (درماتیت آتوپیک) چیست؟

اگزما نام کلی گروهی از بیماری‌های التهابی پوست است که…

جزئیات بیشتر
پسوریازیس (بیماری صدف) چیست؟

پسوریازیس (بیماری صدف) چیست؟

پسوریازیس یک بیماری مزمن و التهابی مرتبط با سیستم ایمنی…

جزئیات بیشتر
ریزش مو (آلوپسی) چیست؟

ریزش مو (آلوپسی) چیست؟

ریزش مو یکی از مشکلات شایع در حوزه پوست و…

جزئیات بیشتر
زگیل (وروکا) چیست؟

زگیل (وروکا) چیست؟

زگیل‌ها ضایعات پوستی معمولاً خوش‌خیم و مسری هستند که بر…

جزئیات بیشتر
پایش خال‌ها (درماتوسکوپی) چیست؟ کدام خال‌ها خطرناک‌اند؟

پایش خال‌ها (درماتوسکوپی) چیست؟ کدام خال‌ها خطرناک‌اند؟

خال‌ها که در پزشکی «نووس‌های ملانوسیتی» نامیده می‌شوند، ضایعاتی مرتبط…

جزئیات بیشتر
کهیر (اورتیکاریا) چیست؟

کهیر (اورتیکاریا) چیست؟

کهیر یا اورتیکاریا یک بیماری پوستی است که با برجستگی‌های…

جزئیات بیشتر
درماتیت تماسی آلرژیک چیست؟

درماتیت تماسی آلرژیک چیست؟

  درماتیت تماسی آلرژیک یک بیماری التهابی پوست است که…

جزئیات بیشتر
آلوپسی آره‌آتا (ریزش موی سکه‌ای) چیست؟

آلوپسی آره‌آتا (ریزش موی سکه‌ای) چیست؟

آلوپسی آره‌آتا که به ریزش موی سکه‌ای معروف است، در…

جزئیات بیشتر
ریزش ابرو چرا ایجاد می‌شود؟

ریزش ابرو چرا ایجاد می‌شود؟

ریزش ابرو که در پزشکی آلوپسی ابرو یا ماداروزیس نامیده…

جزئیات بیشتر
ملاسما (لک صورت) چیست؟ 

ملاسما (لک صورت) چیست؟ 

  ملاسما یک اختلال رنگدانه‌ای مزمن و مستعد عود است…

جزئیات بیشتر
درماتیت دور دهان چیست؟

درماتیت دور دهان چیست؟

درماتیت دور دهان یا پری‌اورال، یک بیماری التهابی پوست است…

جزئیات بیشتر
لیکن پلان چیست؟

لیکن پلان چیست؟

لیکن پلان یک بیماری مزمن و التهابی مرتبط با سیستم…

جزئیات بیشتر
چرا انتخاب کرم، پماد و ژل اهمیت دارد؟

چرا انتخاب کرم، پماد و ژل اهمیت دارد؟

اثر محصولی که روی پوست می‌زنیم، فقط به ماده مؤثره…

جزئیات بیشتر
 زگیل‌های تناسلی ،تشخیص و درمان

 زگیل‌های تناسلی ،تشخیص و درمان

ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV، نام گروه بزرگی از ویروس‌هاست…

جزئیات بیشتر
ویتیلیگو (بیماری لکه‌های سفید پوست)

ویتیلیگو (بیماری لکه‌های سفید پوست)

  ویتیلیگو یک بیماری مزمن پوستی است که بر اثر…

جزئیات بیشتر
آکنه (جوش) چیست؟

آکنه (جوش) چیست؟

  آکنه که در زبان روزمره جوش نامیده می‌شود، یک…

جزئیات بیشتر
با ما در تماس باشید