پسوریازیس یک بیماری مزمن و التهابی مرتبط با سیستم ایمنی است که با قرمزی، ضخیم شدن پوست و پوسته‌های سفید مایل به نقره‌ای ظاهر می‌شود.
این بیماری بیشتر در پوست سر، آرنج‌ها، زانوها و ناحیه کمر دیده می‌شود، اما می‌تواند بخش‌های دیگر بدن، ناخن‌ها و گاهی مفاصل را نیز درگیر کند.
پسوریازیس مسری نیست. از طریق لمس، در آغوش گرفتن یا استفاده از وسایل مشترک به دیگران منتقل نمی‌شود.
به کمک درمان‌های امروزی، در بسیاری از بیماران می‌توان پسوریازیس را برای مدت طولانی کنترل کرد.
زمینه ژنتیکی و پاسخ التهابی سیستم ایمنی نقش مهمی در ایجاد پسوریازیس دارند.
سلول‌های پوست در حالت طبیعی با نظم مشخصی نوسازی می‌شوند. در پسوریازیس، تحت تأثیر سیستم ایمنی، این فرایند سرعت می‌گیرد و پلاک‌های ضخیم و پوسته‌دار روی پوست ایجاد می‌شوند.
عواملی که می‌توانند در شروع یا تشدید بیماری نقش داشته باشند، عبارت‌اند از:
عوامل محرک در هر بیمار ممکن است متفاوت باشند.
شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:
در برخی بیماران، درد و تورم مفاصل و خشکی صبحگاهی نیز دیده می‌شود.
شایع‌ترین نوع پسوریازیس است و با پلاک‌های پوسته‌دار در آرنج‌ها، زانوها، پوست سر و تنه ظاهر می‌شود.
با قرمزی، پوسته‌ریزی شدید و پوسته‌های ضخیم در پوست سر همراه است. گاهی ضایعات از خط رویش مو فراتر می‌روند.
به‌ویژه در کودکان و جوانان، گاهی پس از عفونت گلو، تعداد زیادی ضایعه کوچک و قطره‌مانند روی تنه ایجاد می‌شود.
در زیر بغل، کشاله ران و چین‌های پوستی دیده می‌شود. در این نواحی ممکن است پوسته‌ریزی کمتر و قرمزی و تحریک بیشتر باشد.
این انواع نادرترند و در بعضی موارد می‌توانند شدید باشند. قرمزی گسترده، تب، ضعف و بی‌حالی یا ایجاد تعداد زیادی ضایعه چرک‌مانند ممکن است به ارزیابی فوری نیاز داشته باشد.
تشخیص معمولاً با معاینه متخصص پوست انجام می‌شود.
ظاهر و پراکندگی ضایعات، تغییرات ناخن و سابقه بیماری بررسی می‌شوند.
در صورت نیاز، برای افتراق از عفونت‌های قارچی، اگزما و سایر بیماری‌های پوسته‌دار، ممکن است بررسی‌های تکمیلی یا نمونه‌برداری از پوست انجام شود.
درمان بر اساس گستردگی بیماری، محل ضایعات، شدت خارش، تأثیر بر کیفیت زندگی و بیماری‌های همراه برنامه‌ریزی می‌شود.
در پسوریازیس خفیف و محدود، داروهای موضعی معمولاً نخستین انتخاب هستند.
کورتیکواستروئیدها: به کاهش قرمزی، ضخامت و التهاب پوست کمک می‌کنند.
آنالوگ‌های ویتامین D: داروهایی مانند کلسیپوتریول می‌توانند به تنظیم تکثیر بیش از حد سلول‌های پوست کمک کنند. این داروها به‌صورت ترکیبی با کورتیکواستروئیدها نیز قابل استفاده‌اند.
مهارکننده‌های کلسینورین: متخصص پوست ممکن است برای نواحی حساس مانند صورت و چین‌های پوستی، در بیماران مناسب این داروها را توصیه کند.
درمان‌های موضعی جدید: داروهای غیرکورتونی مانند تاپیناروف و روفلومیلاست در برخی کشورها برای درمان پسوریازیس استفاده می‌شوند. وضعیت مجوز و دسترسی به آن‌ها در ترکیه باید جداگانه بررسی شود.
در افراد دارای درگیری پوست سر، می‌توان از لوسیون‌ها، محلول‌ها، فوم‌ها یا شامپوهای دارویی استفاده کرد.
برای کاهش پوسته‌های ضخیم، محصولات کراتولیتیک یا نرم‌کننده و جداکننده پوسته‌ها می‌توانند مفید باشند.
فرآورده‌های حاوی سالیسیلیک اسید در برخی بیماران به نرم شدن پوسته‌ها کمک می‌کنند.
کندن اجباری پوسته‌ها، شانه زدن خشن و روش‌های تحریک‌کننده توصیه نمی‌شوند.
نوردرمانی با UVB باند باریک (NB-UVB) را می‌توان به‌ویژه در پسوریازیس گسترده یا مواردی که به درمان موضعی پاسخ کافی نداده‌اند، به کار برد.
درمان در فواصل مشخص و با دوزهای کنترل‌شده انجام می‌شود.
سولاریوم جایگزین نوردرمانی پزشکی نیست.
در پسوریازیس متوسط تا شدید یا ضایعات مقاوم در نواحی خاص، ممکن است درمان خوراکی یا تزریقی لازم باشد.
متوترکسات، سیکلوسپورین، آسیترتین و آپرمیلاست از این گزینه‌ها هستند.
انتخاب دارو بر اساس سن بیمار، بیماری‌های همراه، برنامه بارداری و ارزیابی ایمنی انجام می‌شود.
داروهای بیولوژیک از مهم‌ترین پیشرفت‌های سال‌های اخیر در درمان پسوریازیس هستند.
این درمان‌ها پیام‌های مشخصی از سیستم ایمنی را هدف قرار می‌دهند که در ایجاد بیماری نقش دارند.
گروه‌های مورد استفاده عبارت‌اند از:
در بیماران مناسب، این درمان‌ها می‌توانند ضایعات پوستی را به‌طور چشمگیری کاهش دهند و حتی به پاک شدن کامل یا تقریباً کامل پوست از ضایعات منجر شوند.
با این حال، برای همه مناسب نیستند. پیش از شروع درمان، عفونت‌ها و سایر عوامل خطر بررسی می‌شوند و در طول درمان نیز پیگیری منظم لازم است.
مهارکننده‌های TYK2 از گروه‌های جدیدتر داروهای هدفمند برای درمان پسوریازیس هستند.
دوکراواسیتینیب یکی از داروهای این گروه است که در بیماران مناسب مبتلا به پسوریازیس پلاکی متوسط تا شدید قابل استفاده است.
مناسب بودن این داروها، ایمنی و شرایط دسترسی به آن‌ها در ترکیه باید توسط متخصص پوست بررسی شود.
در برخی افراد مبتلا به پسوریازیس، بیماری التهابی مفاصل به نام آرتریت پسوریاتیک ایجاد می‌شود.
به‌ویژه باید به علائم زیر توجه کرد:
در صورت وجود این علائم، ارزیابی مشترک متخصص پوست و روماتولوژی اهمیت دارد.
تشخیص زودهنگام به کاهش خطر آسیب دائمی مفاصل کمک می‌کند.
پسوریازیس فقط پوست را درگیر نمی‌کند.
به‌ویژه در افراد مبتلا به بیماری متوسط تا شدید، بررسی چاقی، سندرم متابولیک، فشار خون بالا، دیابت و بیماری‌های قلبی‌عروقی اهمیت دارد.
بنابراین، در مدیریت بیماری باید وضعیت سلامت عمومی نیز در نظر گرفته شود.
پسوریازیس بیماری‌ای مزمن است و هنوز درمان قطعی‌ای که در همه بیماران بهبود دائمی ایجاد کند، وجود ندارد.
با این حال، درمان‌های امروزی امکان کنترل طولانی‌مدت بیماری و در برخی بیماران، پاک شدن کامل یا تقریباً کامل پوست از ضایعات را فراهم می‌کنند.
پس از قطع درمان، بیماری ممکن است دوباره تشدید شود.
هیچ رژیم غذایی یا ترکیب گیاهی خاصی وجود ندارد که از بین بردن کامل پسوریازیس با آن اثبات شده باشد.
هدف درمان پسوریازیس، علاوه بر کاهش پوسته‌ریزی، کنترل طولانی‌مدت بیماری، بهبود کیفیت زندگی و بررسی مشکلات احتمالی همراه است.
در مطب تخصصی پوست دکتر آرمین مشتاق، بیماران مبتلا به پسوریازیس معاینه می‌شوند و بر اساس نوع بیماری، گستردگی و محل ضایعات و درمان‌های قبلی، برنامه درمان و پیگیری متناسب با شرایط هر فرد تنظیم می‌شود.
امروزه درمان‌های مؤثری برای پسوریازیس وجود دارد. با تشخیص درست، درمان مناسب و پیگیری منظم می‌توان علائم بیماری را تا حد زیادی کنترل کرد.
خیر. پسوریازیس مسری نیست و از طریق لمس، در آغوش گرفتن، استفاده از حوله مشترک یا تماس نزدیک به دیگران منتقل نمی‌شود.
پسوریازیس بیماری‌ای مزمن و عودکننده است و بهبود قطعی و دائمی در همه بیماران امکان‌پذیر نیست. با این حال، با داروهای امروزی و درمان‌های بیولوژیک می‌توان بیماری را برای مدت طولانی کنترل کرد و حتی در برخی بیماران، پوست کاملاً از ضایعات پاک می‌شود.
داروهای بیولوژیک، بخش‌های مشخصی از سازوکارهای التهابی ایجادکننده پسوریازیس را هدف قرار می‌دهند. این درمان‌ها به‌ویژه در پسوریازیس متوسط تا شدید می‌توانند مؤثر باشند. پیش از شروع درمان، بررسی مناسب بودن آن برای بیمار و ارزیابی ایمنی ضروری است.
بله. در برخی بیماران، بیماری التهابی مفاصل به نام آرتریت پسوریاتیک ایجاد می‌شود. درد یا تورم مفاصل، خشکی صبحگاهی یا درد پاشنه باید به متخصص پوست اطلاع داده شود. ارزیابی زودهنگام برای پیشگیری از آسیب دائمی مفاصل اهمیت دارد.
درماتولوژی شاخه‌ای از پزشکی است که به ارزیابی، تشخیص،…
روزاسه یک بیماری مزمن و التهابی پوست است که به‌ویژه…
اگزما نام کلی گروهی از بیماری‌های التهابی پوست است که…
ریزش مو یکی از مشکلات شایع در حوزه پوست و…
زگیل‌ها ضایعات پوستی معمولاً خوش‌خیم و مسری هستند که بر…
خال‌ها که در پزشکی «نووس‌های ملانوسیتی» نامیده می‌شوند، ضایعاتی مرتبط…
درماتیت سبورئیک یک بیماری مزمن و التهابی پوست است…
کهیر یا اورتیکاریا یک بیماری پوستی است که با برجستگی‌های…
درماتیت تماسی آلرژیک یک بیماری التهابی پوست است که…
آلوپسی آره‌آتا که به ریزش موی سکه‌ای معروف است، در…
ریزش ابرو که در پزشکی آلوپسی ابرو یا ماداروزیس نامیده…
ملاسما یک اختلال رنگدانه‌ای مزمن و مستعد عود است…
درماتیت دور دهان یا پری‌اورال، یک بیماری التهابی پوست است…
لیکن پلان یک بیماری مزمن و التهابی مرتبط با سیستم…
اثر محصولی که روی پوست می‌زنیم، فقط به ماده مؤثره…
ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV، نام گروه بزرگی از ویروس‌هاست…
ویتیلیگو یک بیماری مزمن پوستی است که بر اثر…
آکنه که در زبان روزمره جوش نامیده می‌شود، یک…
