Seboreik dermatit, özellikle saçlı deri, kaşlar, burun kenarları, kulak çevresi ve göğüs ortasında kızarıklık, kaşıntı ve kepeklenmeyle kendini gösteren kronik, iltihabi bir deri hastalığıdır.

Halk arasında yağlı egzama olarak da bilinir.

Hastalık dönem dönem alevlenebilir. Uygun tedaviyle belirtiler kontrol altına alınabilir ancak zaman içerisinde tekrarlayabilir.

Seboreik dermatit bulaşıcı değildir ve kişisel temizlik eksikliğinden kaynaklanmaz.

Seboreik Dermatit Neden Oluşur?

Seboreik dermatitin gelişiminde deride doğal olarak bulunan Malassezia adlı mayaların, deri yağlarının ve kişinin bağışıklık yanıtının etkili olduğu düşünülmektedir.

Hastalık yalnızca derinin fazla yağlı olmasından kaynaklanmaz.

Genetik yatkınlık, soğuk ve kuru hava, stres, bazı nörolojik hastalıklar ve bağışıklık sistemini etkileyen durumlar hastalığın seyrini etkileyebilir.

Belirtileri Nelerdir?

En sık görülen belirtiler:

• Saçlı deride kepeklenme ve kaşıntı

• Kaşlarda ve burun kenarlarında kızarıklık

• Kulak içi ve arkasında pullanma

• Saç çizgisinde kabuklanma

• Sakal ve bıyık bölgesinde kepeklenme

• Göğüs ortasında kızarık, pullu alanlar

Bazı hastalarda kepekler ince ve beyaz, bazılarında ise sarımsı ve yağlı görünümdedir.

Seboreik Dermatit ile Sedef Hastalığı Arasındaki Fark

Her iki hastalık da saçlı deride kızarıklık ve pullanmaya neden olabilir.

Sedef hastalığında genellikle daha kalın, belirgin sınırlı plaklar görülür. Seboreik dermatitte ise daha ince, bazen yağlı görünümlü pullar ön plandadır.

İki hastalık bazen birlikte görülebilir. Doğru tanı için dermatolojik muayene önemlidir.

Güncel Seboreik Dermatit Tedavileri

Tedavide amaç mantar yükünü ve iltihabi yanıtı azaltmak, kaşıntıyı gidermek ve tekrarlamaları kontrol altına almaktır.

1. Medikal Şampuanlar

Saçlı deri tutulumunda ketokonazol, siklopiroks veya selenyum sülfür gibi etkin maddeler içeren şampuanlar kullanılabilir.

Tedavi başlangıcında ürünün özelliğine göre genellikle haftada birkaç kez uygulama yapılır.

Şampuanın saçlı deriye temas etmesi ve önerilen süre boyunca bekletilmesi önemlidir.

Belirtiler kontrol altına alındıktan sonra bazı hastalarda haftalık veya aralıklı koruyucu kullanım önerilebilir.

2. Yüz ve Kulak Bölgesi Tedavileri

Yüzdeki kızarıklık ve pullanmada ketokonazol veya siklopiroks içeren topikal antifungal ilaçlar kullanılabilir.

Belirgin iltihaplanmada kısa süreli düşük güçlü kortikosteroidler ya da uygun hastalarda takrolimus ve pimekrolimus gibi kalsinörin inhibitörleri tercih edilebilir.

Yüz bölgesinde kortizonlu kremlerin uzun süre ve kontrolsüz kullanılması önerilmez.

3. Kalın Kabukların Yumuşatılması

Saçlı deride yoğun kabuklanma bulunan hastalarda salisilik asit gibi keratolitik maddeler içeren uygun preparatlardan yararlanılabilir.

Amaç kabukları zorla koparmadan yumuşatmak ve diğer tedavilerin uygulanmasını kolaylaştırmaktır.

Bu uygulamalar saçlı derinin durumuna göre planlanmalıdır.

4. Yeni Nesil Tedaviler

Son yıllarda seboreik dermatitin iltihabi mekanizmalarına yönelik yeni topikal ilaçlar geliştirilmiştir.

Bunlardan biri olan roflumilast %0,3 köpük, PDE-4 inhibitörü grubundadır. ABD'de 9 yaş ve üzerindeki seboreik dermatit hastalarının tedavisinde onaylanmıştır.

Klinik çalışmalarda kızarıklık, pullanma ve kaşıntıyı azaltabildiği gösterilmiştir.

Bu ilacın Türkiye'deki ruhsat ve erişim koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

5. Dirençli Seboreik Dermatit

Yaygın, şiddetli veya standart tedavilere dirençli olgularda tanı yeniden gözden geçirilir.

Seçilmiş hastalarda sistemik antifungal tedaviler veya diğer dermatolojik yaklaşımlar değerlendirilebilir.

Seboreik Dermatit Tamamen Geçer mi?

Seboreik dermatit özellikle yetişkinlerde kronik ve tekrarlayıcı seyredebilir.

Tedaviyle belirtiler tamamen kaybolabilir ancak bu durum hastalığın bir daha ortaya çıkmayacağı anlamına gelmez.

Düzenli bakım ve gerektiğinde koruyucu tedavi, alevlenmelerin sıklığını azaltmaya yardımcı olabilir.

Günlük Bakımda Nelere Dikkat Edilmeli?

• Saçlı deriyi uygun sıklıkta yıkayın.

• Medikal şampuanları önerilen şekilde kullanın.

• Çok sıcak suyla yıkanmaktan kaçının.

• Sert kese ve tahriş edici peeling uygulamayın.

• Yüzünüz için nazik bir temizleyici tercih edin.

• Cildinize uygun, tahriş etmeyen nemlendirici kullanın.

• Kepekleri tırnakla kazımayın.

• Alevlenmeler sık tekrarlıyorsa koruyucu tedavi planı için dermatoloğunuza danışın.

Ne Zaman Dermatoloji Uzmanına Başvurulmalı?

Kepeklenme ve kızarıklık sürekli tekrarlıyorsa, yoğun kaşıntı veya kabuklanma gelişiyorsa ya da kullanılan şampuanlara rağmen düzelme olmuyorsa dermatolojik değerlendirme önerilir.

Ağrı, akıntı, belirgin saç kaybı veya yaygın iltihaplanma bulunması durumunda başka hastalıkların da araştırılması gerekebilir.

Dermatolojik Değerlendirme ve Tedavi

Uzm. Dr. Armin Müştak Dermatoloji Muayenehanesi'nde saçlı deri ve yüz bölgesindeki kepeklenme, kızarıklık ve iltihabi lezyonlar dermatolojik muayene ile değerlendirilir.

Hastalığın yerleşimi, şiddeti, tekrarlama sıklığı ve önceki tedavilere göre kişiye özel tedavi ve bakım planı oluşturulur.

Seboreik dermatitte başarılı tedavinin anahtarı yalnızca mevcut kepekleri gidermek değil, tekrarlamaları kontrol altına alacak doğru bakım düzenini oluşturmaktır.