Cildimize sürdüğümüz bir ürünün etkisi yalnızca içindeki etkin maddeye bağlı değildir. Ürünün formülasyonu, uygulandığı bölge ve derinin mevcut durumu da sonucu etkiler. Bu nedenle krem, merhem ve jel seçimi dermatolojik tedavinin önemli bir parçasıdır.

Deri, maddelerin geçişini nasıl kontrol eder?

Derinin en dış tabakası olan stratum korneum, koruyucu hücreler ve bunların arasındaki yağ yapılarından oluşur. Bu tabaka, bir yandan su kaybını sınırlandırırken diğer yandan dışarıdan gelen maddelerin geçişine karşı bariyer görevi görür.

Deriye uygulanan her madde bu bariyeri aynı ölçüde aşamaz. Maddenin moleküler özellikleri ve ürünün taşıyıcı yapısı, deriye ne kadar ve hangi hızla geçebileceğini etkiler.

Krem, merhem ve jel arasındaki fark nedir?

Kremler, su ve yağ fazlarını birlikte içeren preparatlardır. Yağlılıkları, yayılmaları ve yıkanabilirlikleri formülasyonlarına göre değişir.

Merhemler, özellikle yağlı bazlı olanlarda, deri yüzeyinde daha örtücü bir tabaka oluşturabilir ve su kaybını azaltabilir. Bu özellik, bazı kuru ve kalınlaşmış deri alanlarında yararlı olabilir.

Jeller, sıvının bir jel ağı içinde tutulduğu yarı katı preparatlardır. Formülasyonlarına göre daha az yağlı bir his bırakabilirler. Ancak alkol gibi yardımcı maddeler içeren bazı jeller hassas deride yanma veya tahrişe yol açabilir.

Bu formlar arasında herkes için geçerli bir üstünlük sıralaması yoktur. Seçim; hastalığa, uygulama bölgesine ve kişinin deri özelliklerine göre yapılır.

Deriden emilimi neler etkiler?

Etkin maddenin özellikleri ve ürünün formülasyonu yanında, deri bariyerinin bütünlüğü ve nem düzeyi de önemlidir. Sağlam deri ile tahriş olmuş veya hastalıklı deride emilim aynı olmayabilir.

Uygulama miktarı, sıklığı, süresi ve uygulanan alanın genişliği de özellikle ilaç içeren ürünlerde dikkate alınmalıdır. Bölgenin üzerinin kapatılması, bazı ilaçların emilimini artırabilir. Bu nedenle ilaç sürülen alanın kapatılması hekim önerisine göre yapılmalıdır.

Daha fazla emilim, daha iyi etki demek midir?

Her zaman değil. Bazı ürünlerin deri yüzeyinde kalması, bazılarının ise belirli deri katmanlarına ulaşması amaçlanır. Bazı ilaçlar deriden emilerek kan dolaşımına da geçebilir.

Tedavide amaç, emilimi mümkün olduğunca artırmak değil; etkin maddeyi uygun miktarda, hedeflenen bölgeye ulaştırmaktır.

Uzm. Dr. Armin Müştak
Dermatoloji Uzmanı

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tedavi ve ürün seçimi dermatolojik değerlendirmeye göre kişiselleştirilmelidir.